Stukken over seksuele gerichtheid moeten deugdelijk gemotiveerd worden gewogen in asielzaken.
Bij besluit van 23 februari 2021 heeft de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid een aanvraag van de vreemdeling om hem een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd te verlenen, afgewezen. De vreemdeling heeft aan zijn asielaanvraag ten grondslag gelegd dat hij homoseksueel is en uit Nigeria is gevlucht nadat hij werd betrapt, terwijl hij intiem was met zijn partner. Hij heeft de gestelde betrapping en daardoor ontstane problemen niet met zijn verklaringen of met bewijsmateriaal aannemelijk gemaakt. De vreemdeling heeft echter ook stukken overgelegd ter onderbouwing van zijn gestelde seksuele gerichtheid. In deze uitspraak gaat het om de vraag of de staatssecretaris deugdelijk gemotiveerd op die stukken is ingegaan en of hij ze bij de beoordeling van de geloofwaardigheid van de door de vreemdeling gestelde seksuele gerichtheid integraal heeft bezien in relatie tot de door de vreemdeling afgelegde verklaringen.
Rechtsvraag
Of de staatssecretaris deugdelijk gemotiveerd is ingegaan op de door de vreemdeling overgelegde stukken ter onderbouwing van zijn gestelde seksuele gerichtheid en of deze stukken bij de beoordeling van de geloofwaardigheid van de door de vreemdeling gestelde seksuele gerichtheid integraal zijn bezien in relatie tot de door de vreemdeling afgelegde verklaringen.
Regel
- Art. 91 lid 2, Vreemdelingenwet 2000 (Vw 2000): Beperkt de motiveringsplicht van de rechter in hoger beroep.
- Werkinstructie 2019/17 (WI 2019/17): Richtlijnen voor de beoordeling van de geloofwaardigheid van een gestelde seksuele gerichtheid in asielaanvragen.
- ECLI:NL:RVS:2020:1885: Jurisprudentie over de beperkte waarde van verklaringen van derden over de seksuele gerichtheid van een vreemdeling.
- ECLI:NL:RVS:2021:977: Jurisprudentie over de integrale geloofwaardigheidsbeoordeling van een gestelde seksuele gerichtheid.
- ECLI:NL:RVS:2015:2170: Jurisprudentie over de moeilijkheid van bewijslevering van een gestelde seksuele gerichtheid.
- ECLI:EU:C:2014:2406: Arrest van het Hof van Justitie over de beoordeling van de geloofwaardigheid van een gestelde seksuele gerichtheid.
Toepassing
- Art. 91 lid 2, Vreemdelingenwet 2000 (Vw 2000): Beperkt de motiveringsplicht van de rechter in hoger beroep. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft geconstateerd dat de grieven 1, 2 en 4 van de vreemdeling geen vragen bevatten die in het belang van de rechtseenheid, de rechtsontwikkeling of de rechtsbescherming in algemene zin beantwoord moeten worden. Daarom is deze kwestie niet verder gemotiveerd.
- Werkinstructie 2019/17 (WI 2019/17): Richtlijnen voor de beoordeling van de geloofwaardigheid van een gestelde seksuele gerichtheid in asielaanvragen. De staatssecretaris heeft gewezen op de noodzaak voor de vreemdeling om zelf overtuigende verklaringen af te leggen. Echter, volgens de Afdeling bestuursrechtspraak moet de staatssecretaris de overgelegde stukken afzonderlijk, tezamen en in het licht van de overige verklaringen en tegenwerpingen beoordelen. Dit is niet voldoende gebeurd.
- ECLI:NL:RVS:2020:1885: Jurisprudentie over de beperkte waarde van verklaringen van derden over de seksuele gerichtheid van een vreemdeling. De staatssecretaris heeft opgemerkt dat het bezoeken van bijeenkomsten niet automatisch betekent dat de vreemdeling homoseksueel is. Echter, de Afdeling bestuursrechtspraak benadrukt dat dergelijke stukken ondersteunend bewijs kunnen leveren en moeten worden meegenomen in de integrale geloofwaardigheidsbeoordeling.
- ECLI:NL:RVS:2021:977: Jurisprudentie over de integrale geloofwaardigheidsbeoordeling van een gestelde seksuele gerichtheid. De staatssecretaris heeft niet duidelijk gemaakt hoe hij de verklaringen en overgelegde stukken in samenhang heeft gewogen. De Afdeling bestuursrechtspraak oordeelt dat de staatssecretaris niet deugdelijk heeft gemotiveerd hoe de stukken zijn beoordeeld en gewogen.
- ECLI:NL:RVS:2015:2170: Jurisprudentie over de moeilijkheid van bewijslevering van een gestelde seksuele gerichtheid. De vreemdeling kan zelden overtuigend bewijs leveren van zijn seksuele gerichtheid. De staatssecretaris dient een integrale geloofwaardigheidsbeoordeling te verrichten waarbij alle verklaringen en stukken worden meegenomen.
- ECLI:EU:C:2014:2406: Arrest van het Hof van Justitie over de beoordeling van de geloofwaardigheid van een gestelde seksuele gerichtheid. De Afdeling bestuursrechtspraak benadrukt dat de staatssecretaris de afgelegde verklaringen en overgelegde stukken in samenhang moet beoordelen en motiveren welke waarde eraan wordt toegekend.
Conclusie
Het hoger beroep is gegrond. De uitspraak van de rechtbank wordt vernietigd en het besluit van 23 februari 2021 wordt vernietigd. De staatssecretaris moet de proceskosten van de vreemdeling vergoeden.
Partijen en standpunten
- Eiser: De vreemdeling
- Gedaagde: De staatssecretaris van Justitie en Veiligheid
De vreemdeling heeft gesteld dat hij homoseksueel is en uit Nigeria is gevlucht vanwege vervolging na betrapt te zijn tijdens een intieme handeling met zijn partner. Hij heeft verschillende stukken overgelegd ter onderbouwing van zijn seksuele gerichtheid.
De staatssecretaris heeft de aanvraag afgewezen omdat de vreemdeling de gestelde betrapping en problemen niet aannemelijk heeft gemaakt met verklaringen of bewijs. De staatssecretaris heeft de overgelegde stukken niet als doorslaggevend bewijs geaccepteerd en verwees naar de ontoereikende verklaringen van de vreemdeling.
Wetsartikelen
Tijdlijn
- 23-02-2021 De staatssecretaris van Justitie en Veiligheid heeft de aanvraag van de vreemdeling om een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd te verlenen, afgewezen. De vreemdeling had aangevoerd dat hij homoseksueel is en uit Nigeria is gevlucht na betrapping tijdens een intieme situatie met zijn partner. De vreemdeling kon deze gebeurtenis noch zijn seksuele gerichtheid aannemelijk maken met verklaringen of bewijsmateriaal.
- 24-03-2021 De rechtbank Den Haag heeft het beroep van de vreemdeling tegen de afwijzing van zijn asielaanvraag ongegrond verklaard. De rechtbank oordeelde dat de vreemdeling onvoldoende bewijs had geleverd voor zijn gestelde seksuele gerichtheid.
- 12-03-2021 De vreemdeling heeft gewezen op een brief van de staatssecretaris van 12 maart 2021 waarin staat dat zijn gestelde partner een aanvullend gehoor krijgt in zijn asielprocedure.
- 29-08-2020 De vreemdeling heeft een toegangsticket voor een homosauna overgelegd en bankafschriften die aantonen dat hij van mei 2019 tot en met augustus 2020 regelmatig betalingen heeft gedaan in de sauna.
- 2021 (exacte datum onbekend) De vreemdeling heeft verklaringen van verschillende belangenorganisaties (zoals COC en LGBT Asylum Support) overgelegd, waarin staat dat hij en zijn partner bekend zijn bij deze organisaties en regelmatig bijeenkomsten hebben bijgewoond. Ook heeft hij een verklaring van een Nederlandse man overgelegd waarin een ontmoeting en seksueel contact worden beschreven.
- 2021 (exacte datum onbekend) Tijdens de zitting bij de rechtbank heeft een andere partner van de vreemdeling verklaard over een liefdesrelatie en seksueel contact met de vreemdeling tussen 2016 en 2018.
- 24-03-2021 De vreemdeling, vertegenwoordigd door mr. G.E. Jans, heeft hoger beroep ingesteld tegen de uitspraak van de rechtbank Den Haag van 24 maart 2021.
- 04-08-2021 De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft het hoger beroep van de vreemdeling gegrond verklaard. De uitspraak van de rechtbank Den Haag van 24 maart 2021 en het besluit van 23 februari 2021 zijn vernietigd. De staatssecretaris moet de proceskosten van de vreemdeling vergoeden.