Rechtsmacht Nederlandse rechter voor AVG-schendingen; representativiteitseis niet voldaan onder artikel 3:305a BW.
Collectieve actie 3:305a BW. Rechtsmacht. Ontvankelijkheidseisen; representativiteitseis. Verhouding tussen de WAMCA en de AVG. Uitleg artikel 80 lid 2 AVG met betrekking tot het recht op schadevergoeding. De zaak wordt aangehouden in afwachting van de beslissing over het stellen van prejudiciële vragen aan het HvJEU in een andere procedure (ECLI:NL:RBROT:2024:11322).
Rechtsvraag
De rechtsvraag is of de Nederlandse rechtbank bevoegd is om te oordelen over de vorderingen van SDBN tegen Adobe, welk recht van toepassing is, en of SDBN ontvankelijk is in haar collectieve actie.
Regel
- art. 79 lid 2 AVG (bevoegdheidsregeling voor procedures tegen verwerkingsverantwoordelijken of verwerkers)
- art. 80 AVG (rechten van belangenorganisaties om namens betrokkenen op te treden)
- art. 3:305a BW (ontvankelijkheidseisen voor collectieve acties)
- art. 1018c lid 5 Rv (voorwaarden voor inhoudelijke behandeling van collectieve vorderingen)
- art. 7 lid 1 Rv (bevoegdheidsregels voor meerdere gedaagden)
- art. 80 lid 1 AVG (ontvankelijkheidseisen voor belangenorganisaties onder de AVG)
Toepassing
- art. 79 lid 2 AVG (bevoegdheidsregeling voor procedures tegen verwerkingsverantwoordelijken of verwerkers) De rechtbank oordeelt dat de Nederlandse rechter bevoegd is op basis van de AVG, omdat SDBN opkomt voor personen die in Nederland verblijven. Artikel 79 lid 2 AVG biedt de mogelijkheid om te procederen in de lidstaat waar de betrokkenen verblijven. Rechtsoverwegingen: 6.3-6.4.
- art. 80 AVG (rechten van belangenorganisaties om namens betrokkenen op te treden) De rechtbank oordeelt dat belangenorganisaties zoals SDBN de rechten onder artikel 79 AVG kunnen uitoefenen namens betrokkenen zonder onderscheid tussen materiële en formele rechten, wat door het HvJEU is bevestigd. Rechtsoverweging: 6.4.
- art. 3:305a BW (ontvankelijkheidseisen voor collectieve acties) SDBN voldoet momenteel niet aan de representativiteitseis van artikel 3:305a lid 2 BW, hoewel zij wel voldoet aan governance- en transparantie-eisen. Dit leidt tot aanhouding van de procedure in afwachting van prejudiciële vragen. Rechtsoverwegingen: 6.23-6.38.
- art. 1018c lid 5 Rv (voorwaarden voor inhoudelijke behandeling van collectieve vorderingen) De rechtbank moet beslissen dat SDBN voldoet aan alle ontvankelijkheidseisen voordat inhoudelijke behandeling kan plaatsvinden. SDBN voldoet momenteel niet aan alle eisen, met name de representativiteitseis. Rechtsoverwegingen: 6.18-6.38.
- art. 7 lid 1 Rv (bevoegdheidsregels voor meerdere gedaagden) De rechtbank oordeelt dat zij bevoegd is om van de vorderingen tegen Adobe Inc. kennis te nemen omdat Adobe Ierland als ankergedaagde kan dienen vanwege de samenhang tussen de vorderingen. Rechtsoverwegingen: 6.11-6.13.
- art. 80 lid 1 AVG (ontvankelijkheidseisen voor belangenorganisaties onder de AVG) SDBN voldoet aan de ontvankelijkheidseisen van de AVG, waaronder het niet hebben van een winstoogmerk en actief zijn op het gebied van gegevensbescherming. Rechtsoverwegingen: 6.51-6.53.
Conclusie
De rechtbank concludeert dat zij bevoegd is om van de vorderingen van SDBN kennis te nemen en dat Nederlands recht van toepassing is. Echter, SDBN voldoet momenteel niet aan de representativiteitseis van artikel 3:305a lid 2 BW, waardoor de procedure wordt aangehouden in afwachting van prejudiciële vragen aan het HvJEU over de verhouding tussen de WAMCA en de AVG.
Partijen en standpunten
- Eiser: Stichting Data Bescherming Nederland
- Gedaagde: Adobe Systems Software Ireland Limited en Adobe Inc.
SDBN vordert stopzetting van AVG-schendingen door Adobe en schadevergoeding voor Nederlandse internetgebruikers.
Adobe betwist rechtsmacht en ontvankelijkheid, en verlangt inzage in gegevens en financieringsovereenkomst van SDBN.
Wetsartikelen
- art. 3:3:305a lid 2 BW
- art. 79 lid 2 AVG
- art. 80 lid 1 AVG
- art. 82 AVG
- art. 80 lid 2 AVG
- art. 3:3:305a BW
- art. 80 AVG
- art. 1018f lid 3 Rv
- art. 1018l lid 2 Rv
- art. 22 Rv
- art. 7 lid 1 Rv
- art. 6:6:96 BW
- art. 79 AVG
- art. 3:3:305a lid 3 BW
- art. 1018e lid 1 Rv
- art. 612 Rv
- art. 1018i lid 2 Rv
- art. 1018c lid 6 Rv
- art. 7 Rv
- art. 1018c lid 2 Rv
- art. 1018c lid 5 Rv
- art. 1018c lid 1 Rv
Tijdlijn
- 20-12-2021 Stichting Data Bescherming Nederland (SDBN) is opgericht met als doel het behartigen van de belangen van gedupeerden van privacy schendingen.
- 25-05-2018 De Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) treedt in werking, wat van belang is voor de rechtszaak die SDBN tegen Adobe aanspant.
- 01-08-2023 SDBN stelt Adobe aansprakelijk voor schendingen van privacy en persoonsgegevens en nodigt hen uit voor overleg om een oplossing te vinden.
- 20-09-2023 Adobe betwist aansprakelijkheid met betrekking tot de door SDBN gestelde schendingen en geeft aan geen reden te zien om in onderhandeling te treden.
- 13-12-2023 SDBN dagvaardt Adobe in een collectieve actie en legt producties 1 tot en met 19 over.
- 03-04-2024 Partijen dienen een gezamenlijk procesvoorstel in voor de eerste fase van de procedure.
- 30-05-2024 De rechtbank bepaalt een zitting voor de behandeling van de zaak.
- 15-11-2024 De rechtbank verstuurt een zittingsagenda aan partijen.
- 17-12-2024 Mondelinge behandeling van de zaak, waarbij beide partijen hun standpunten toelichten met spreekaantekeningen.
- 28-05-2025 De rechtbank verklaart zich bevoegd om van de vorderingen van SDBN tegen Adobe kennis te nemen, maar houdt de procedure aan in afwachting van mogelijke prejudiciële vragen in een andere zaak.