Onrechtmatige daad leidt tot vrijwaring van accountant voor fouten in jaarrekening bij bewezen fraude.

Rechtbank Rotterdam Ā· 30 oktober 2024 Ā· Eerste aanleg - meervoudig Ā· Civiel recht

Vrijwaring. Beroepsfout accountant. Fraude. In hoofdzaak aansprakelijk gestelde groepsaccountant die geconsolideerde jaarrekeningen goedkeurde, vordert vrijwaring door het groepsonderdeel waar de boekhoudfraude plaatsvond. Onrechtmatige daad. Zie ook vonnis van zelfde datum in hoofdzaak met rolnummer 20-251.

Rechtsvraag

Is Nidera Braziliƫ aansprakelijk jegens EY NL voor de schade die EY NL lijdt als gevolg van haar aansprakelijkheid jegens COFCO Coƶp vanwege de geconsolideerde jaarrekening van 2013?

Regel

  • art. 6:162 BW (onrechtmatige daad: verplichting tot schadevergoeding bij onrechtmatig handelen)
  • art. 6:170/171 BW (risicoaansprakelijkheid voor ondergeschikten of anderen)
  • art. 6:166 BW (groepsaansprakelijkheid bij onrechtmatige daad)
  • art. 6:101 BW (verdeling van schade bij eigen schuld)

Toepassing

  • art. 6:162 BW (onrechtmatige daad: verplichting tot schadevergoeding bij onrechtmatig handelen) Nidera BraziliĆ« heeft onrechtmatig gehandeld door vervalste gegevens te verstrekken die leidden tot een misleidende goedkeurende verklaring van EY NL. Dit gebeurde onder leiding van de CEO [naam 1], die de boekhouding manipuleerde. De rechtbank oordeelt dat het gehele bestuur van Nidera BraziliĆ« verantwoordelijk was voor de frauduleuze handelingen en dat Nidera BraziliĆ« niet kan ontkomen aan aansprakelijkheid. Nidera BraziliĆ« wist dat de gemanipuleerde cijfers zouden worden gebruikt voor de geconsolideerde jaarrekening 2013, die EY NL controleerde. Hierdoor is EY NL door COFCO Coƶp aansprakelijk gesteld voor de onjuistheden in de jaarrekening. (Rechtsoverwegingen 6.19-6.26)
  • art. 6:170/171 BW (risicoaansprakelijkheid voor ondergeschikten of anderen) Nidera BraziliĆ« is risicoaansprakelijk voor de gedragingen van haar CEO en andere managementleden die betrokken waren bij de fraude. Deze aansprakelijkheid volgt uit het feit dat de fraude door het management als een collectief werd uitgevoerd of toegelaten. (Rechtsoverwegingen 6.36-6.38)
  • art. 6:166 BW (groepsaansprakelijkheid bij onrechtmatige daad) De rechtbank overweegt dat de aansprakelijkheid van EY NL jegens COFCO Coƶp voornamelijk het gevolg is van haar eigen onoplettendheid en niet van een groepsaansprakelijkheid van Nidera BraziliĆ«. (Rechtsoverwegingen 6.39-6.41)
  • art. 6:101 BW (verdeling van schade bij eigen schuld) De rechtbank constateert dat, hoewel er mogelijk sprake is van eigen schuld van EY NL, dit niet de onrechtmatigheid van het handelen van Nidera BraziliĆ« wegneemt. De ernst van de fouten en de billijkheid spelen een rol bij de verdeling van de schade. (Rechtsoverweging 6.29)

Conclusie

Nidera Braziliƫ heeft onrechtmatig gehandeld jegens EY NL en is daarom aansprakelijk voor de schade die EY NL lijdt als gevolg van haar aansprakelijkheid jegens COFCO Coƶp voor de geconsolideerde jaarrekening van 2013. De andere grondslagen voor aansprakelijkheid hoeven niet te worden besproken. De eigen schuld van EY NL kan mogelijk leiden tot een vermindering van de schadevergoedingsplicht van Nidera Braziliƫ.

Partijen en standpunten

  • Eiser: ERNST & YOUNG ACCOUNTANTS LLP
  • Gedaagde: NIDERA SEMENTES LTDA

EY NL vordert vrijwaring van Nidera Braziliƫ voor mogelijke aansprakelijkheid jegens COFCO Coƶp vanwege fouten in de jaarrekeningen van de Nidera-groep.

Nidera Braziliƫ betwist de vorderingen en stelt dat EY NL geen vrijwaring toekomt, met beroep op eigen schuld van EY NL en contractuele afspraken.

Wetsartikelen

Tijdlijn

  1. 2010 [naam 1] wordt statutair bestuurder en CEO van Nidera Braziliƫ.
  2. 2013 EY NL controleert de geconsolideerde jaarrekening van Nidera-groep voor boekjaar 2013.
  3. 2014 COFCO Coƶp verkrijgt 51% van de aandelen in Nidera Capital.
  4. 2015 EY NL controleert de geconsolideerde jaarrekening van Nidera Capital voor boekjaar 2015.
  5. 2016 Nidera Capital start een balance sheet review vanwege boekhoudkundige onregelmatigheden.
  6. 10-2016 [naam 1] neemt ontslag als CEO van Nidera Braziliƫ.
  7. 2016/2017 COFCO Coƶp verkrijgt de resterende 49% van de aandelen in Nidera Capital.
  8. 11-04-2017 Nidera Capital publiceert een rapport waarin boekhoudkundige onregelmatigheden bij Nidera Braziliƫ worden erkend.
  9. 24-02-2020 Cygne wordt aansprakelijk geacht voor bedrog bij de 2016-transactie.
  10. 19-01-2021 EY NL dagvaardt Nidera Braziliƫ in vrijwaring.
  11. 11-05-2022 Cygne wordt veroordeeld tot betaling van een schadevergoeding van USD 123,8 miljoen aan COFCO Coƶp.
  12. 18-01-2023 Regiezitting waarin wordt afgesproken dat de hoofdzaak 20-251 ten aanzien van CIL wordt geparkeerd.