Uitsluitingsclausule beschermt erfdeel tegen gemeenschap; vordering op ex-partner mogelijk bij verdeling.

Rechtsvraag

Moet [gedaagde01] [eiser01] een bedrag van € 16.315,- betalen vanwege een vordering die voortvloeit uit de nalatenschap van [eiser01]'s vader, ondanks het feit dat het bedrag eerder in de huwelijksgemeenschap is gevloeid?

Regel

• art. 4:1167 (oud) BW (ouderlijke boedelverdeling: vruchtgebruik en vordering op moeder)
• art. 1:96 lid 4 BW (recht van reprise bij uitsluitingsclausule)
• art. 1:96 lid 5 BW (vergoedingsrecht voor privéschulden uit gemeenschapsvermogen)
• art. 6:119 BW (wettelijke rente bij vertraging voldoening geldsom)

Toepassing

• art. 4:1167 (oud) BW (ouderlijke boedelverdeling: vruchtgebruik en vordering op moeder) Volgens het testament van de vader van [eiser01] heeft [eiser01] een vordering op zijn moeder ter waarde van € 32.630,-. Dit bedrag valt niet in de huwelijksgemeenschap door een uitsluitingsclausule in het testament. De vordering van [eiser01] op zijn moeder is dus strikt persoonlijk en niet gemeenschappelijk.
• art. 1:96 lid 4 BW (recht van reprise bij uitsluitingsclausule) [eiser01] heeft recht op reprise voor het bedrag dat door de uitsluitingsclausule niet tot de gemeenschap behoort. Omdat het geldbedrag in de gemeenschap is gevloeid maar door de uitsluitingsclausule persoonlijke eigendom blijft, heeft [eiser01] een vordering op [gedaagde01] voor de helft van het bedrag, namelijk € 16.315,-.
• art. 1:96 lid 5 BW (vergoedingsrecht voor privéschulden uit gemeenschapsvermogen) [gedaagde01] stelt dat [eiser01] privéschulden heeft voldaan uit het gemeenschapsvermogen, maar heeft dit onvoldoende onderbouwd. Er zijn geen specifieke schulden of bedragen genoemd die deze stelling ondersteunen, waardoor het beroep op verrekening niet slaagt.
• art. 6:119 BW (wettelijke rente bij vertraging voldoening geldsom) Het gevorderde bedrag van € 16.315,- moet worden vermeerderd met de wettelijke rente vanaf 19 november 2022, omdat [gedaagde01] in gebreke is gebleven met de betaling van het bedrag. Deze rentevordering is niet betwist door [gedaagde01].

Conclusie

[gedaagde01] moet aan [eiser01] een bedrag van € 16.315,- betalen, vermeerderd met de wettelijke rente vanaf 19 november 2022. Het beroep van [gedaagde01] op verrekening is onvoldoende onderbouwd en niet geaccepteerd. De proceskosten worden gecompenseerd, en het vonnis wordt uitvoerbaar bij voorraad verklaard.

Partijen en standpunten

• Eiser: [eiser01]
• Gedaagde: [gedaagde01]

[eiser01] vordert €19.042,68 met wettelijke rente, stellende dat een uitsluitingsclausule zijn erfdeel buiten de gemeenschap houdt en hij een vergoedingsrecht heeft.

[gedaagde01] stelt dat privéschulden van [eiser01] uit de gemeenschap zijn voldaan en dat er een stilzwijgende afspraak was over het niet vergoeden van het erfdeel.

Wetsartikelen

• art. 6:6:119 BW
• art. 4:4:1167 BW
• art. 1:1:96 lid 4 BW
• art. 1:1:96 lid 5 BW
• art. 233 Rv

Tijdlijn

1. 31-03-1997 Partijen zijn met elkaar in gemeenschap van goederen gehuwd.
2. 03-04-2002 Vader van eiser01 heeft een testament opgesteld waarin een ouderlijke boedelverdeling en een uitsluitingsclausule zijn opgenomen.
3. 03-03-2006 De vader van eiser01 is overleden en eiser01 is samen met zijn moeder en zus erfgenaam van de nalatenschap.
4. 26-01-2015 Moeder heeft een deel van de nalatenschap van vader overgemaakt naar de gemeenschappelijke rekening van eiser01 en gedaagde01.
5. 29-01-2015 Moeder heeft een deel van de nalatenschap van vader overgemaakt naar de gemeenschappelijke rekening van eiser01 en gedaagde01.
6. 11-01-2022 De echtscheiding van partijen is ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand. De huwelijksgoederengemeenschap is verdeeld zonder advocaat of notaris.
7. 24-11-2022 Eiser01 heeft een dagvaarding ingediend tegen gedaagde01 met een eis tot betaling van een bedrag vanwege de nalatenschap van zijn vader.
8. 13-04-2023 Eiser01 heeft een brief met extra productie aan de rechtbank gestuurd.
9. 19-04-2023 De zaak is tijdens een mondelinge behandeling met partijen besproken.
10. 25-05-2023 De kantonrechter heeft vonnis gewezen waarbij gedaagde01 is veroordeeld om een bedrag aan eiser01 te betalen.