Na 20 jaar kan rekening en verantwoording over nalatenschap niet meer worden verlangd.

Rechtsvraag

Moet de gedaagde, twintig jaar na het overlijden van de erflaatster, alsnog rekening en verantwoording afleggen over de afwikkeling van de nalatenschap en moeten de eisers hun deel van de nalatenschap ontvangen?

Regel

• Art. 4:16 BW (Burgerlijk Wetboek) (Verplichting om rekening en verantwoording af te leggen bij afwikkeling nalatenschap)
• Art. 4:182 BW (Burgerlijk Wetboek) (Erfgenamen delen in baten en lasten van nalatenschap)
• Art. 843a Rv (Rechtsvordering) (Recht op inzage, afschrift of uittreksel van bescheiden)

Toepassing

• Art. 4:16 BW (Burgerlijk Wetboek) (Verplichting om rekening en verantwoording af te leggen bij afwikkeling nalatenschap) Gedaagde was als gevolmachtigde gehouden om verslag te doen van zijn bevindingen en werkzaamheden. Echter, vanwege de verstreken tijd en het ontbreken van bescheiden is het niet redelijk om nu nog rekening en verantwoording te eisen. De eisers hebben destijds geen bezwaar gemaakt tegen de informele afwikkeling. De rechter oordeelt dat gedaagde er niet op bedacht hoefde te zijn dat hij dit later alsnog schriftelijk moest verantwoorden.
• Art. 4:182 BW (Burgerlijk Wetboek) (Erfgenamen delen in baten en lasten van nalatenschap) De rechtbank concludeert dat er geen batig saldo was in de nalatenschap na vereffening. De kosten voor de crematie overstegen de baten. Er was geen bewijs voor gespaard vermogen of een positief saldo. Gedaagde heeft aannemelijk gemaakt dat er geen vermogen was om te verdelen.
• Art. 843a Rv (Rechtsvordering) (Recht op inzage, afschrift of uittreksel van bescheiden) De rechtbank oordeelt dat de eisers onvoldoende feiten hebben gesteld waaruit blijkt dat gedaagde zijn taken niet correct heeft uitgevoerd. De afkoop van de uitvaartverzekering jaren later is onvoldoende om aan te nemen dat gedaagde zijn plichten heeft verzaakt. Het recht op inzage is daarom niet van toepassing.

Conclusie

De vorderingen van de eisers worden afgewezen omdat er geen redelijke grond is om nu nog rekening en verantwoording te eisen gezien de verstreken tijd en het ontbreken van bewijs voor een batig nalatenschapssaldo. De kosten van de procedure worden gecompenseerd, waarbij iedere partij de eigen kosten draagt.

Partijen en standpunten

• Eiser: Eiseres en Eiser
• Gedaagde: Gedaagde

Eisers eisen rekening en verantwoording over de nalatenschap van hun moeder en betaling van hun erfdeel.

Gedaagde stelt dat de nalatenschap negatief was en dat na 20 jaar geen verantwoording verwacht kan worden.

Tijdlijn

1. [datum] Op [datum] is [A.], de moeder van de eisers en echtgenote van de gedaagde, overleden.
2. 18-07-1978 Erflaatster heeft bij testament uitsluitend een voogdijbenoeming geregeld.
3. 25-10-2001 De notaris heeft een boedelvolmacht naar de eisers gestuurd ter ondertekening, waarmee zij hun vader volmacht gaven om de nalatenschap af te wikkelen.
4. 2010 Gedaagde is hertrouwd, waarna het contact met de eisers geleidelijk verminderde en uiteindelijk geheel werd verbroken.
5. 01-2021/02-2021 Bij eiseres is een ernstige medische diagnose gesteld, waarna zij contact heeft gezocht met de gedaagde.
6. 2019 Gedaagde heeft een ten gunste van de eisers afgesloten uitvaartverzekering afgekocht tegen een afkoopwaarde van 50% van de ingelegde premie.
7. 02-03-2021 Gedaagde heeft een bedrag van € 2.324,65 aan eiseres betaald.
8. 25-05-2021 De raadsman van de eisers heeft gedaagde verzocht om een kopie van de opgestelde rekening en verantwoording van de nalatenschap.
9. 16-06-2021 De raadsman van de gedaagde heeft gereageerd dat de nalatenschap vrijwel nihil was en dat de gedaagde kosten heeft moeten maken voor het urnengraf.
10. 15-09-2021 De raadsman van de gedaagde heeft laten weten dat verdere gegevens niet meer te verkrijgen zijn en dat men destijds van de afwikkeling van de nalatenschap uitging.
11. 26-10-2022 De rechtbank heeft een tussenvonnis uitgesproken in de zaak tussen eisers en gedaagde.
12. 12-12-2022 Er heeft een mondelinge behandeling plaatsgevonden in de rechtbank, waarbij de griffier aantekeningen heeft gemaakt.