Social media platforms moeten beperkingen zorgvuldig motiveren bij inperking vrijheid van meningsuiting.

Rechtbank Noord-Holland · 6 oktober 2021 · Kort geding · Civiel recht; Verbintenissenrecht

vordering van politicus om zijn profiel terug te plaatsen op social media platform toegewezen. Verwijderde berichten hoeven niet te worden teruggeplaatst. Zijn terecht als misinformatie aangemerkt, maar verwijdering van het profielwas onvoldoende zorgvuldig tot stand gekomen, omdat de beleidsrichtlijnen onvoldoende duidelijk waren over wat als misinformatie over Covid-19 kon worden aangemerkt.

Rechtsvraag

De centrale juridische vraag is of LinkedIn gerechtigd was om het profiel van [Kamerlid] te beperken en zijn berichten te verwijderen op grond van de gebruikersovereenkomst en de beleidslijnen, en of dit in strijd is met de vrijheid van meningsuiting zoals vastgelegd in art. 10 EVRM.

Regel

  • art. 10 EVRM (vrijheid van meningsuiting)
  • art. 7 lid 1 Brussel I bis-verordening (bevoegdheid rechter bij overeenkomst)
  • art. 7 lid 2 Brussel I bis-verordening (bevoegdheid rechter bij onrechtmatige daad)
  • art. 4 lid 3 Verordening (EU) Rome II (toepasselijk recht bij onrechtmatige daad)
  • HR 2 februari 2018, ECL1:NL:HR:2018 (opzegging duurovereenkomst)
  • artikel 12 Digital Services Act (regels voor inhoudsmoderatie)
  • artikel 15 Digital Services Act (motiveringsplicht bij verwijdering van content)

Toepassing

  • art. 10 EVRM (vrijheid van meningsuiting) Het recht op vrijheid van meningsuiting is fundamenteel in een democratische samenleving. De rechter overweegt dat hoewel dit recht in beginsel gericht is tegen inmenging door de overheid, het ook horizontale werking kan hebben wanneer private partijen handelen volgens overheidsinstructies. LinkedIn handelt naar aanleiding van oproepen van de Europese Commissie om desinformatie te bestrijden, wat een zekere horizontale werking van art. 10 EVRM rechtvaardigt. Echter, de vrijheid van meningsuiting moet worden afgewogen tegen de rechten van eigendom en vrijheid van onderneming van LinkedIn. De rechter concludeert dat de beperkingen die LinkedIn oplegt in beginsel gerechtvaardigd kunnen zijn, mits zij voldoen aan de proportionaliteitstoets.
  • art. 7 lid 1 Brussel I bis-verordening (bevoegdheid rechter bij overeenkomst) De rechtbank is bevoegd omdat Nederland de plaats is waar de overeenkomst door LinkedIn daadwerkelijk wordt uitgevoerd. De rechter baseert zijn bevoegdheid op art. 7 lid 1 van de Brussel I bis-verordening.
  • art. 7 lid 2 Brussel I bis-verordening (bevoegdheid rechter bij onrechtmatige daad) Voor zover [Kamerlid] zijn vordering baseert op onrechtmatige daad, ontleent de rechter zijn bevoegdheid aan art. 7 lid 2 van de Brussel I bis-verordening omdat Nederland het land is waar de gevolgen van de schade toebrengende feiten zich hebben voorgedaan.
  • art. 4 lid 3 Verordening (EU) Rome II (toepasselijk recht bij onrechtmatige daad) Op grond van art. 4 lid 3 van de Verordening (EU) Rome II is Nederlands recht van toepassing, omdat Nederland kan worden aangemerkt als het land dat een kennelijk nauwere band heeft met de overeenkomst die samenhangt met de onrechtmatige daad.
  • HR 2 februari 2018, ECL1:NL:HR:2018 (opzegging duurovereenkomst) De gebruikersovereenkomst tussen [Kamerlid] en LinkedIn is een duurovereenkomst voor onbepaalde tijd. LinkedIn moet bij opzegging voldoen aan de eisen van redelijkheid en billijkheid. De rechter oordeelt dat de opzegging van de overeenkomst door LinkedIn onzorgvuldig was, gezien het ontbreken van een duidelijke motivering en communicatie over de verwijderde berichten.
  • artikel 12 Digital Services Act (regels voor inhoudsmoderatie) LinkedIn moet informatie over beperkingen aan het gebruik van hun dienst duidelijk en ondubbelzinnig communiceren. De rechter oordeelt dat LinkedIn hierin tekort is geschoten, aangezien het beleid niet duidelijk was omschreven en er onvoldoende communicatie plaatsvond met [Kamerlid].

Conclusie

De rechter concludeert dat LinkedIn onzorgvuldig heeft gehandeld bij het beperken van het profiel van [Kamerlid] en het verwijderen van zijn berichten. LinkedIn wordt veroordeeld om het profiel van [Kamerlid] terug te plaatsen, maar de berichten hoeven niet te worden teruggeplaatst. Er wordt geen rectificatie toegewezen. Beide partijen dragen hun eigen proceskosten.

Partijen en standpunten

  • Eiser: [Kamerlid]
  • Gedaagde: LinkedIn Ireland Unlimited Company

[Kamerlid] vordert herstel van zijn LinkedIn-profiel inclusief verwijderde berichten, een rectificatie, en vergoeding van proceskosten. Hij stelt dat LinkedIn door het blokkeren van zijn profiel inbreuk maakt op zijn vrijheid van meningsuiting en handelt in strijd met de overeenkomst.

LinkedIn stelt dat [Kamerlid]'s berichten misinformatie bevatten die in strijd is met wetenschappelijke consensus en gezondheidsrichtlijnen. LinkedIn verwijdert misleidende informatie om een veilige online omgeving te waarborgen, zoals aanbevolen door de Europese Commissie.

Wetsartikelen

Tijdlijn

  1. 13-10-2020 [Kamerlid] plaatst een bericht op LinkedIn dat later door LinkedIn als misinformatie wordt aangemerkt.
  2. 18-11-2020 Tussen 13-10-2020 en 18-11-2020 plaatst [Kamerlid] meerdere berichten die door LinkedIn als misinformatie worden aangemerkt.
  3. 24-12-2020 LinkedIn beperkt het profiel van [Kamerlid] tijdelijk vanwege de inhoud van drie berichten die als misinformatie zijn aangemerkt.
  4. 24-12-2020 [Kamerlid] maakt via Twitter bekend dat zijn profiel door LinkedIn is beperkt. Dit wordt vervolgens door diverse media opgepikt.
  5. 24-12-2020 [Kamerlid] maakt via e-mail bezwaar tegen de beperking van zijn profiel door LinkedIn.
  6. 30-12-2020 LinkedIn laat [Kamerlid] weten dat zijn bezwaar is bekeken en de beperking op zijn account wordt opgeheven, maar waarschuwt dat toekomstige schendingen kunnen leiden tot een permanente beperking.
  7. 21-09-2020 [Kamerlid] plaatst een bericht op LinkedIn dat later door LinkedIn als misinformatie wordt aangemerkt.
  8. 07-06-2021 LinkedIn beperkt het profiel van [Kamerlid] opnieuw vanwege de inhoud van negen berichten die als misinformatie zijn aangemerkt.
  9. 11-06-2021 [Kamerlid] maakt via e-mail bezwaar tegen de beperking van zijn profiel door LinkedIn en vraagt om nadere uitleg.
  10. 19-06-2021 LinkedIn laat in een bericht aan [Kamerlid] weten dat zijn account is beperkt vanwege meerdere schendingen van LinkedIn’s gebruikersovereenkomst en professionele gemeenschapsrichtlijnen.
  11. 21-06-2021 De advocaat van [Kamerlid] reageert schriftelijk op de e-mail van LinkedIn en verzoekt om het profiel van [Kamerlid] weer toegankelijk te maken.
  12. 21-06-2021 LinkedIn voldoet niet aan het verzoek van de advocaat van [Kamerlid] om het profiel van [Kamerlid] weer toegankelijk te maken.