Auteursrechtenvordering faalt bij ontbreken akte overdracht rechten, tenzij dienstverband fotograaf.

Rechtsvraag

Is ANP gerechtigd om schadevergoeding te vorderen wegens auteursrechtinbreuk op een foto door [gedaagde], gelet op het feit dat ANP niet heeft aangetoond dat zij de rechten op de foto heeft verkregen van de oorspronkelijke maker (de fotograaf)? Daarnaast rijst de vraag of [gedaagde] daadwerkelijk inbreuk heeft gemaakt op het auteursrecht en of ANP ontvankelijk is in haar vordering.

Regel

• art. 1 Auteurswet (Aw): De maker van een werk heeft het exclusieve recht om dit openbaar te maken en te verveelvoudigen, tenzij anders bepaald.
• art. 2 Aw: Voor de overdracht van auteursrechten of het verlenen van een exclusieve licentie is een akte vereist.
• art. 25 Aw: De maker van een werk heeft persoonlijkheidsrechten, waaronder het recht op naamsvermelding en het recht zich te verzetten tegen wijziging van het werk.
• art. 6:162 Burgerlijk Wetboek (BW): Onrechtmatige daad, waarbij schadevergoeding kan worden gevorderd bij inbreuk op rechten van een ander.

Toepassing

• art. 1 Auteurswet (Aw): De maker van een werk heeft het exclusieve recht om dit openbaar te maken en te verveelvoudigen, tenzij anders bepaald. De rechter stelt vast dat de fotograaf de oorspronkelijke maker van de foto is, aangezien hij in de beeldbank van ANP als fotograaf staat vermeld (rechtsoverweging 4.5). Omdat niet is aangetoond dat de fotograaf de foto in dienstverband van ANP heeft gemaakt, komen de auteursrechten op grond van art. 1 Aw toe aan de fotograaf. Het enkele feit dat de foto in de beeldbank van ANP staat, betekent niet automatisch dat ANP de auteursrechten bezit. ANP heeft nagelaten te bewijzen dat zij de rechten via een akte heeft verkregen (rechtsoverweging 4.5).
• art. 2 Aw: Voor de overdracht van auteursrechten of het verlenen van een exclusieve licentie is een akte vereist. ANP heeft niet voldaan aan de vereisten van art. 2 Aw, omdat zij geen akte heeft overgelegd waaruit blijkt dat de auteursrechten van de fotograaf aan haar zijn overgedragen of dat zij een exclusieve licentie heeft verkregen. De rechter oordeelt dat ANP daarom niet gerechtigd is om de vordering in te stellen (rechtsoverweging 4.5). Het verweer van [gedaagde] dat ANP niet gerechtigd is om de vordering in te stellen, wordt hiermee gegrond verklaard.
• art. 25 Aw: De maker van een werk heeft persoonlijkheidsrechten, waaronder het recht op naamsvermelding en het recht zich te verzetten tegen wijziging van het werk. Hoewel de rechter erkent dat de foto auteursrechtelijk beschermd is (rechtsoverweging 4.3), speelt dit artikel in deze zaak geen doorslaggevende rol omdat de kern van het geschil ligt bij de vraag of ANP wel rechthebbende is. De rechter gaat niet in op de vraag of er sprake is van schending van persoonlijkheidsrechten, omdat ANP al niet kan aantonen dat zij de rechten op de foto bezit (rechtsoverweging 4.5).
• art. 6:162 Burgerlijk Wetboek (BW): Onrechtmatige daad, waarbij schadevergoeding kan worden gevorderd bij inbreuk op rechten van een ander. ANP baseert haar vordering mede op art. 6:162 BW, maar omdat de rechter al heeft geoordeeld dat ANP niet aannemelijk heeft gemaakt dat zij rechthebbende is, komt de rechter niet toe aan een beoordeling van de onrechtmatige daad. De vordering van ANP wordt afgewezen op grond van het ontbreken van bewijs van gerechtigdheid, niet op grond van de onrechtmatigheid van de daad zelf (rechtsoverweging 4.5 en 4.6).

Conclusie

De rechter wijst de vorderingen van ANP af omdat ANP niet heeft aangetoond dat zij gerechtigd is om de auteursrechtelijke vordering in te stellen. ANP heeft nagelaten te bewijzen dat zij via een akte de auteursrechten op de foto heeft verkregen van de oorspronkelijke maker (de fotograaf). Hierdoor is ANP niet-ontvankelijk in haar vordering tot schadevergoeding wegens auteursrechtinbreuk. ANP wordt veroordeeld in de proceskosten, hoewel deze voor [gedaagde] op nihil worden begroot omdat hij in persoon procedeert.

Partijen en standpunten

• Eiser: Algemeen Nederlands Persbureau ANP B.V.
• Gedaagde: [naam gedaagde], mede handelend onder de naam [bedrijf gedaagde]

ANP vordert schadevergoeding en/of winstafdracht wegens inbreuk op haar auteursrechten door het ongeoorloofd gebruik van een foto op de website van gedaagde. ANP baseert haar vordering op de Auteurswet en artikel 6:162 BW (onrechtmatige daad). ANP stelt dat de foto auteursrechtelijk beschermd is en dat zij gerechtigd is om handhavingsacties te ondernemen, mede via haar gemachtigde Permission Machine.

Gedaagde betwist de ontvankelijkheid van ANP, omdat niet is aangetoond dat ANP rechthebbende is op de foto. Daarnaast stelt gedaagde dat de openbaarmaking onder de uitzondering van artikel 15 Auteurswet valt, dat er geen schade is berokkend (gezien de beschikbaarheid van vergelijkbare foto’s) en dat sprake is van rechtsverwerking door het lange tijdsverloop sinds het laatste contact tussen partijen.

Wetsartikelen

• art. 6:6:162 BW

Tijdlijn

1. 06-09-2019 De fotograaf [naam fotograaf] maakt een foto van een aantal lachgasflessen voor ANP. Deze foto wordt opgenomen in de beeldbank van ANP met de vermelding: 'Datum 06-09-2019 11:28:13', 'Rechten Editorial', 'Bron ANP', en de naam van de fotograaf.
2. 00-00-0000 [onbekend] Een bijgesneden versie van de foto (zonder bronvermelding) wordt geplaatst op de blogpagina van de website van het bedrijf van [gedaagde]. Deze website is gemaakt door de zoon van [gedaagde]. De exacte datum van plaatsing is niet bekend, maar het gebruik heeft enige dagen geduurd.
3. 06-09-2021 Permission Machine, gemachtigd door ANP, stuurt een brief per post en e-mail naar [gedaagde] met de mededeling dat hij inbreuk maakt op het auteursrecht van ANP door het gebruik van de foto zonder toestemming of licentie. [gedaagde] wordt verzocht een schadevergoeding van €450,00 te betalen.
4. 26-09-2021 Permission Machine stuurt een herinnering aan [gedaagde] per post en e-mail, opnieuw met het verzoek om €450,00 te betalen wegens auteursrechtinbreuk.
5. 08-10-2021 Permission Machine stuurt een formele ingebrekestelling naar [gedaagde] met het verzoek alsnog de schadevergoeding te betalen.
6. 25-11-2021 De incassogemachtigde van ANP stuurt een brief naar [gedaagde] met een sommatie om de vordering van ANP te betalen. Hierna volgt e-mailcorrespondentie tussen [gedaagde] en de incassogemachtigde.
7. 00-00-0000 [onbekend na 25-11-2021] [gedaagde] verwijdert de foto niet alleen van zijn website, maar ook van de server van zijn website. De exacte datum hiervan is niet bekend.
8. 00-00-0000 [onbekend voor 03-09-2025] ANP dient een dagvaarding in bij de kantonrechter van de Rechtbank Gelderland, zittingsplaats Arnhem. De exacte datum van indiening is niet vermeld in de uitspraak. [Opmerking: De dagvaarding moet zijn ingediend vóór het vonnis in incident van 3 september 2025.]
9. 03-09-2025 De kantonrechter wijst een vonnis in incident. De inhoud van dit vonnis is niet verder gespecificeerd in de uitspraak, maar het vormt onderdeel van het procesdossier.
10. 00-00-0000 [onbekend na 03-09-2025] [gedaagde], procederend in persoon, dient een conclusie van antwoord in. Hierin voert hij verweer tegen de vordering van ANP en concludeert tot niet-ontvankelijkheid van ANP of afwijzing van de vordering, met veroordeling van ANP in de proceskosten.
11. 00-00-0000 [onbekend na conclusie van antwoord] ANP dient een conclusie van repliek in, waarin zij haar vordering vermindert door geen dwangsom meer te vorderen voor het verwijderen van de foto (aangezien deze al verwijderd is). ANP baseert haar vordering op de Auteurswet en artikel 6:162 BW (onrechtmatige daad).
12. 00-00-0000 [onbekend na conclusie van repliek] [gedaagde] dient een conclusie van dupliek in, waarin hij zijn verweer verder onderbouwt.