Uitsluiting studenten energietoeslag disproportioneel; strijdig met gelijkheidsbeginsel en discriminatieverbod.

Rechtsvraag

Is het beleid van het college van burgemeester en wethouders van Den Haag om studenten uit te sluiten van de eenmalige energietoeslag in strijd met het gelijkheidsbeginsel en het discriminatieverbod?

Regel

• Art. 35, vierde lid, Participatiewet (Pw) (mogelijkheid om categoriaal bijzondere bijstand toe te kennen in de vorm van een eenmalige energietoeslag)
• Art. 4, eerste en vierde lid, Beleidsregel energietoeslag Den Haag 2022 (uitsluiting van studenten van energietoeslag)
• Art. 14 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) (verbod op discriminatie)
• Art. 1 van het Twaalfde Protocol van het EVRM (verbod op discriminatie)

Toepassing

• Art. 35, vierde lid, Participatiewet (Pw) (mogelijkheid om categoriaal bijzondere bijstand toe te kennen in de vorm van een eenmalige energietoeslag) De rechtbank erkent dat het college beleidsvrijheid heeft bij het toekennen van de energietoeslag en dat het college de bevoegdheid heeft om doelgroepen te bepalen. Echter, het beleid moet wel voldoen aan de algemene beginselen van behoorlijk bestuur, zoals het gelijkheidsbeginsel en het discriminatieverbod. (Rechtsoverweging 6)
• Art. 4, eerste en vierde lid, Beleidsregel energietoeslag Den Haag 2022 (uitsluiting van studenten van energietoeslag) De rechtbank oordeelt dat de uitsluiting van studenten in strijd is met het gelijkheidsbeginsel en het discriminatieverbod, omdat studenten en andere minima zich in een vergelijkbare situatie bevinden voor wat betreft aanspraak op energietoeslag. Het beleid van het college voldoet niet aan de eisen van doelmatigheid en proportionaliteit, aangezien het onderscheid niet gerechtvaardigd is en er geen minder vergaande maatregelen zijn overwogen. (Rechtsoverwegingen 6.1, 6.3, 6.4, 6.5)
• Art. 14 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) (verbod op discriminatie) De rechtbank stelt vast dat er sprake is van ongelijke behandeling van studenten doordat zij uitgesloten worden van de energietoeslag, terwijl er geen objectieve en redelijke rechtvaardiging is voor deze uitsluiting. Het college heeft geen minder vergaande alternatieven overwogen om de uitsluiting te rechtvaardigen. (Rechtsoverwegingen 6, 6.5)
• Art. 1 van het Twaalfde Protocol van het EVRM (verbod op discriminatie) De rechtbank concludeert dat het beleid van het college in strijd is met het discriminatieverbod, omdat de uitsluiting van studenten niet proportioneel is en er geen redelijke rechtvaardiging voor is. Het beleid leidt tot een ongerechtvaardigde uitsluiting van een deel van de studentenpopulatie die in vergelijkbare omstandigheden verkeert als andere minima. (Rechtsoverwegingen 6.4, 6.5)

Conclusie

De rechtbank verklaart het beroep gegrond omdat het beleid van het college om studenten uit te sluiten van de energietoeslag in strijd is met het gelijkheidsbeginsel en het discriminatieverbod. Het bestreden besluit wordt vernietigd en het college wordt opgedragen een nieuw besluit te nemen met inachtneming van deze uitspraak.

Partijen en standpunten

• Eiser: [Naam van de eiser(s)]
• Gedaagde: het college van burgemeester en wethouders van Den Haag

Eiser betoogt dat de uitsluiting van studenten van de energietoeslag ongerechtvaardigd is en discrimineert, omdat studenten met vergelijkbare inkomens- en woonsituaties als niet-studenten ook in aanmerking zouden moeten komen.

Het college stelt dat de uitsluiting gerechtvaardigd is vanwege verschillen in woonsituaties en om overcompensatie te voorkomen, en ziet individuele bijzondere bijstand als een redelijk alternatief.

Wetsartikelen

• art. 8:72 lid 4 Awb
• art. 14 EVRM

Tijdlijn

1. 27-05-2022 Eiser heeft een aanvraag ingediend voor de eenmalige energietoeslag 2022 op grond van de Participatiewet.
2. 15-06-2022 Het college heeft de aanvraag van eiser afgewezen omdat eiser niet tot de doelgroep behoort.
3. 07-11-2022 Het college heeft in het bestreden besluit de afwijzing van de aanvraag gehandhaafd.
4. 15-10-2024 De rechtbank heeft het beroep van eiser tegen de afwijzing van de energietoeslag behandeld, samen met andere soortgelijke beroepen.
5. 26-11-2024 De rechtbank oordeelt dat de uitsluiting van studenten van de energietoeslag in strijd is met het discriminatieverbod en het gelijkheidsbeginsel. Het bestreden besluit wordt vernietigd en het college moet een nieuw besluit nemen.