Ontruiming onrechtmatige bewoning toegestaan bij noodzakelijk destructief asbestonderzoek voor verkoop.
De Staat is sinds 13 juni 2014 eigenaar van de onroerende zaak aan de Nieuwehaven 330-332 te Gouda. In 2019 is het pand in gebruik genomen door krakers, de gedaagden in deze procedure. Sinds 2019 heeft de Staat gedaagden meerdere keren verzocht het pand te verlaten. Dat hebben ze steeds geweigerd. In 2024 heeft de Staat gedaagden opnieuw verzocht het pand te verlaten. Omdat gedaagden het pand niet vrijwillig willen verlaten, vordert de Staat in dit kort geding de ontruiming van het pand. De voorzieningenrechter wijst de vorderingen van de Staat toe. De reden hiervoor is dat de Staat aannemelijk heeft gemaakt dat hij op korte termijn destructief asbestonderzoek gaat uitvoeren in verband met de voorgenomen verkoop van het pand en dat gedaagden dan niet meer in het pand kunnen blijven. De wens van gedaagden om het pand aan te kopen staat niet aan ontruiming in de weg.
Rechtsvraag
De centrale juridische vraag is of de Staat der Nederlanden gerechtigd is om de onroerende zaak aan de Nieuwehaven 330-332 te Gouda te laten ontruimen door de krakers, ondanks hun verzet en wens om het pand aan te kopen.
Regel
- Art. 5:1 BW (Eigendom geeft de eigenaar het recht om over de zaak naar eigen inzicht te beschikken en anderen van het gebruik daarvan uit te sluiten)
- Art. 6:162 BW (Onrechtmatige daad: handelen in strijd met het recht)
- Didam-arrest (HR 26 november 2021, ECLI:NL:HR:2021:1778) (regels voor onderhandse verkoop van onroerend goed door de overheid)
Toepassing
- Art. 5:1 BW (Eigendom geeft de eigenaar het recht om over de zaak naar eigen inzicht te beschikken en anderen van het gebruik daarvan uit te sluiten) De Staat is eigenaar van de onroerende zaak en heeft het recht om deze te verkopen en werkzaamheden uit te voeren. De aanwezigheid van de krakers verhindert dit, wat een inbreuk op het eigendomsrecht van de Staat vormt. De voorzieningenrechter benadrukt dat het belang van de Staat om over zijn eigendom te beschikken zwaarder weegt dan het belang van de krakers om hun illegale bewoning voort te zetten. (Rechtsoverweging 5.2 en 5.5)
- Art. 6:162 BW (Onrechtmatige daad: handelen in strijd met het recht) De krakers verblijven zonder recht of titel in de onroerende zaak, wat een onrechtmatige daad oplevert jegens de Staat. De voorzieningenrechter oordeelt dat de Staat een spoedeisend belang heeft bij ontruiming om destructief asbestonderzoek en andere werkzaamheden uit te voeren. (Rechtsoverweging 5.2, 5.3)
- Didam-arrest (HR 26 november 2021, ECLI:NL:HR:2021:1778) (regels voor onderhandse verkoop van onroerend goed door de overheid) De voorzieningenrechter verwijst naar het Didam-arrest en benadrukt dat onderhandse verkoop alleen mogelijk is als op voorhand vaststaat dat de krakers de enige serieuze gegadigden zijn, wat in deze zaak niet aannemelijk is vanwege de woningnood. De krakers kunnen meebieden in de openbare verkoopprocedure. (Rechtsoverweging 5.4)
Conclusie
De voorzieningenrechter concludeert dat de Staat gerechtigd is om de onroerende zaak te laten ontruimen. De belangenafweging valt uit in het voordeel van de Staat, die een concreet belang heeft bij de verkoop en het uitvoeren van noodzakelijke werkzaamheden. De krakers moeten het pand binnen twee weken na betekening van het vonnis verlaten. Hun wens om het pand aan te kopen staat niet aan ontruiming in de weg, gezien de regels uit het Didam-arrest.
Partijen en standpunten
- Eiser: De Staat der Nederlanden (Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, meer speciaal het Rijksvastgoedbedrijf)
- Gedaagde: [gedaagde, sub 1], [gedaagde, sub 2] en Zij die verblijven in de gebouwde onroerende zaak of een gedeelte daarvan aan de Nieuwehaven 330-332 te Gouda
De Staat vordert ontruiming van de onroerende zaak aan de Nieuwehaven 330-332 te Gouda, vanwege onrechtmatige bewoning door krakers en de noodzaak destructief asbestonderzoek en werkzaamheden uit te voeren voor verkoop.
[gedaagde, sub 1] en [gedaagde, sub 2] verzetten zich tegen ontruiming, wensen het pand te kopen en bieden medewerking aan inspecties. Zij voeren aan dat hun belangen zwaarder wegen dan die van de Staat.
Wetsartikelen
Tijdlijn
- 13-06-2014 De Staat wordt eigenaar van de onroerende zaak aan de Nieuwehaven 330-332 te Gouda door een strafrechtelijke transactie.
- 01-2019 [gedaagde, sub 1] en [gedaagde, sub 2] kraken de onroerende zaak aan de Nieuwehaven 330-332 te Gouda.
- 05-2019 De Staat sommeert [gedaagde, sub 1] en [gedaagde, sub 2] meerdere keren om de onroerende zaak te verlaten.
- 21-08-2020 De Staat meldt aan [gedaagde, sub 1] en [gedaagde, sub 2] dat hij de onroerende zaak op korte termijn wil verkopen en stelt een tijdelijke gebruiksovereenkomst voor.
- 15-09-2020 [gedaagde, sub 1] en [gedaagde, sub 2] geven aan bereid te zijn om toegang te verlenen voor inspecties en willen het pand zelf kopen.
- 12-2020 De Staat voert diverse onderzoeken uit in en bij de onroerende zaak, waaronder legaliteitsscan en asbestonderzoeken.
- 17-01-2024 De Omgevingsdienst Midden-Holland keurt de tweede sloopmelding af omdat het asbestinventarisatierapport niet voldoet aan de eisen.
- 13-02-2024 Vergunning verleend voor sloop van illegale aanbouw en dakterrassen en bouw van nieuwe tuinmuur.
- 02-05-2024 De Staat sommeert [gedaagde, sub 1] en [gedaagde, sub 2] om de onroerende zaak uiterlijk 1 juni 2024 te ontruimen.
- 02-09-2024 De Staat dagvaardt [gedaagde, sub 1] en [gedaagde, sub 2] in kort geding om de onroerende zaak te ontruimen.
- 25-09-2024 De mondelinge behandeling van de zaak vindt plaats.
- 09-10-2024 De voorzieningenrechter wijst de vordering van de Staat tot ontruiming toe, gelet op de noodzaak voor destructief asbestonderzoek.