Economische eigendom is geen goed; alleen daaruit voortvloeiende vorderingsrechten kunnen in de gemeenschap vallen.
Huwelijksvermogensrecht. Verdeling huwelijksgemeenschap. ‘Economische eigendom’ in civiel recht slechts samenvattende benaming. Verbintenisrechtelijke rechten en verplichtingen met betrekking tot een goed.
Partijen en standpunten
- Eiser: de man
Wetsartikelen
- art. 3:3:1 BW
- art. 2:2:194 BW
- art. 2:2:242 BW
- art. 1:1:94 BW
- art. 3:3:6 BW
- art. 1:1:94 lid 2 BW
- art. 24 Rv
- art. 3:3:37 lid 1 BW
- art. 6:6:249 BW
- art. 4:4:182 BW
Tijdlijn
- 01-01-1982 Partijen zijn in gemeenschap van goederen gehuwd. Dit vormt het uitgangspunt van het latere geschil over de verdeling van de ontbonden huwelijksgemeenschap.
- 01-01-1975 De ouders van de man hebben bij notariële akte een besloten vennootschap opgericht. Deze vennootschap en de daarin gehouden aandelen spelen later een centrale rol bij de verdeling.
- 01-12-2020 Het huwelijk van partijen is ontbonden. Vanaf dat moment stond de verdeling van de ontbonden huwelijksgemeenschap centraal in het geschil.
- 29-11-2020 Partijen hebben een overeenkomst getekend, aangeduid als 'Overeenkomst toedelen aandelen tevens vaststellingsovereenkomst'. Daarin is bepaald dat alle aandelen in de B.V. aan de man worden toegedeeld en dat de aandelen per 31 december 2019 een waarde van € 180.551,- vertegenwoordigen.
- 05-02-2021 De rechtbank Oost-Brabant heeft bij beschikking vastgesteld dat tussen partijen niet in geschil is dat de aandelen in de B.V. aan de man dienen te worden toegedeeld. De rechtbank heeft de toedeling aldus beslist en bepaald dat de man wegens overbedeling € 90.275,50 aan de vrouw moet voldoen.
- 10-12-2021 De rechtbank Oost-Brabant heeft opnieuw een beschikking gegeven over de aandelen in de B.V., met handhaving van de eerdere lijn dat deze aan de man worden toegedeeld en dat hij wegens overbedeling aan de vrouw moet vergoeden.
- 31-08-2023 Het gerechtshof 's-Hertogenbosch heeft de beschikkingen van de rechtbank bekrachtigd. Het hof oordeelde onder meer dat de vrouw had gesteld dat de aandelen in de huwelijksgemeenschap vielen en dat de man dat onvoldoende gemotiveerd had weersproken.
- 08-11-2024 De Hoge Raad heeft in cassatie de beschikking van het gerechtshof 's-Hertogenbosch vernietigd en de zaak verwezen naar het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden voor verdere behandeling en beslissing. De Hoge Raad achtte onder meer onbegrijpelijk dat het hof had geoordeeld dat de man onvoldoende gemotiveerd had betwist dat de aandelen tot de huwelijksgemeenschap behoorden.
- 04-09-2025 Na verwijzing heeft het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden de beschikkingen van de rechtbank Oost-Brabant vernietigd. Het hof oordeelde dat de aandelen niet tot de huwelijksgemeenschap zijn gaan behoren, maar dat de 'economische eigendom' en de daarmee verband houdende obligatoire rechten en verplichtingen wel in de huwelijksgemeenschap zijn gevallen; de aandelen werden aan de man toegedeeld met een betalingsverplichting van € 90.275,50 aan de vrouw.
- 10-07-2026 De procureur-generaal bij de Hoge Raad heeft conclusie genomen in de cassatieprocedure. De conclusie strekt tot vernietiging van de beschikking van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden en tot verwijzing, onder meer omdat 'economische eigendom' als zodanig geen goed is dat in de huwelijksgemeenschap valt en het hof zijn oordeel over de aan de man toekomende rechten en verplichtingen onvoldoende had gemotiveerd.