APV-regeling blijft op stelselniveau binnen de wide margin of appreciation; incidenteel cassatieberoep faalt.

Parket bij de Hoge Raad · 21 maart 2025 · Bestuursrecht; Belastingrecht

Afgezonderd particulier vermogen; art. 2.14a Wet IB 2001. Kan op grond van het APV-regime vermogen gehouden door een familiestichting worden toegerekend aan belanghebbende? Doel en strekking van het APV-regime; (fictieve) erfgenaam; tegenbewijsregeling; SBBI en overig doelvermogen. APV-regime op stelselniveau niet in strijd met art. 1 EP EVRM in samenhang met art. 14 EVRM. Toetsing Hoge Raad aan art. 1 EP EVRM.

Partijen en standpunten

  • Eiser: Staatssecretaris van Financiën

Wetsartikelen

Tijdlijn

  1. 02-01-1907 [B] richt de [A] Stichting op en laat statuten vaststellen met als doel het financieel ondersteunen van familieleden bij studie en financiële behoeftigheid. De stichting wordt later ook ingezet voor familiebijeenkomsten en ondersteuning van medisch onderzoek naar tinnitus.
  2. 00-00-0000 [1907] [B] overlijdt zonder partner, nakomelingen of nog levende ouders. De stichting wordt zijn enig erfgenaam. Belanghebbende is de weduwe van [C], een afstammeling in de familiekring van de oprichter.
  3. 00-00-0000 [2009-2018] Het stichtingsbestuur kent jaarlijks financiële bijdragen toe aan familieleden: € 2.000 voor familieleden van 18 tot 40 jaar en € 1.000 voor familieleden van 40 jaar en ouder. Behoeftige familieleden kunnen aanvullende ondersteuning aanvragen. In deze periode wordt in totaal € 1.107.685 uitgekeerd aan familieleden; belanghebbende ontvangt niets. Daarnaast organiseert de stichting familiebijeenkomsten, houdt zij een website in stand en doneert zij in totaal € 70.000 aan onderzoek naar tinnitus.
  4. 01-01-2018 Het vermogen van de stichting bedraagt op deze datum € 8.148.046.
  5. 06-07-2018 Belanghebbende verzoekt de Inspecteur te bevestigen dat de stichting als sociaal belang behartigende instelling kwalificeert, en subsidiair dat familieleden niet als fictieve erfgenamen worden aangemerkt aan wie het vermogen wordt toegerekend.
  6. 11-10-2018 De statuten van de stichting worden gewijzigd. Vanaf dat moment ontvangen familieleden van 18 tot 38 jaar jaarlijks circa € 2.000; familieleden ouder dan 38 jaar ontvangen geen jaarlijkse uitkering meer. Behoeftige familieleden kunnen nog steeds aanvullende ondersteuning aanvragen.
  7. 00-00-0000 [2018] Voor het belastingjaar 2018 wordt aan belanghebbende een bedrag van € 156.931 aan stichtingsvermogen toegerekend in box 3. Haar belastbaar inkomen uit sparen en beleggen op basis van werkelijk rendement bedraagt € 16.566.
  8. 24-09-2019 Het vooroverleg tussen de Inspecteur en belanghebbende vindt plaats. Partijen verschillen van mening over de kwalificatie van de stichting.
  9. 00-00-0000 [2019] De stichting keert € 111.474 uit aan familieleden en doneert € 85.000 ten behoeve van medisch onderzoek. Voor het belastingjaar 2019 wordt aan belanghebbende € 146.458 aan stichtingsvermogen toegerekend in box 3; haar belastbaar inkomen uit sparen en beleggen op basis van werkelijk rendement bedraagt € 16.652.
  10. 01-01-2019 Het vermogen van de stichting bedraagt op deze datum € 7.604.305.
  11. 00-00-0000 [2014-2018] De Inspecteur en belanghebbende sluiten vaststellingsovereenkomsten voor de jaren 2014 tot en met 2018 en voor 2019. Daarin wordt onder meer afgesproken dat aan de stichting met toepassing van artikel 64 AWR aanslagen vennootschapsbelasting worden opgelegd, mede ter zake van de volgens de Inspecteur door familieleden verschuldigde ib/pvv en erfbelasting. Verder wordt overeengekomen dat aan belanghebbende wel aanslagen ib/pvv 2018 en 2019 worden opgelegd om het geschil aan de rechter voor te leggen.
  12. 14-02-2023 De Rechtbank Noord-Holland verklaart de beroepen ongegrond. Zij oordeelt onder meer dat de stichting geen SBBI is, wel als afgezonderd particulier vermogen kwalificeert, dat belanghebbende als fictief erfgenaam en begunstigde moet worden aangemerkt en dat de APV-regeling niet in strijd is met artikel 1 Eerste Protocol EVRM, de algemene beginselen van behoorlijk bestuur of andere aangevoerde beginselen.

belastingrecht · inkomstenbelasting · erfrecht · familierecht · grondrechten · evrm · procesrecht