CMR regelt geen bewijslast over de inhoud; art. 150 Rv geldt, behoudens grensoverschrijding in appel.

Parket bij de Hoge Raad · 10 maart 2022 · Civiel recht

Vervoerrecht. Bewijsrecht. CMR-Verdrag. Bewijslastverdeling, art. 150 Rv; rust bewijslast dat vervoerde pallet dozen waarop door Franse douane beslag is gelegd, dezelfde pallet is als die ten vervoer is aangeboden, op vervoerder of op afzender?; motiveringsklachten.

Partijen en standpunten

  • Eiser: [eiseres] B.V.

Wetsartikelen

  • art. 150 Rv
  • art. 8:8:1124 lid 1 BW

Tijdlijn

  1. 01-01-2015 [verweerster] verrichtte in 2015 regelmatig in opdracht van [A] Ltd transporten van keukenartikelen van Bulgarije naar het Verenigd Koninkrijk. De artikelen werden door of namens [A] afgeleverd bij [verweerster] in [plaats 2]. Daarna gaf [verweerster] [eiseres] opdracht deze zendingen bij haar op te halen en naar de eindbestemming te vervoeren. De exacte data van eerdere transporten zijn niet vermeld; dit betreft een voortdurende handelsrelatie.
  2. 21-10-2015 [verweerster] zond per e-mail een opdracht aan [eiseres] om een zending bij haar in [plaats 2] op te halen en te vervoeren. Op die dag laadde een chauffeur van [eiseres] vier pallets bij [verweerster] in [plaats 2]. De inhoud van de dozen was niet zichtbaar en de dozen hadden geen opdruk. De chauffeur verklaarde later dat hij van een medewerker van [verweerster] had begrepen dat de zending bestek bevatte, dat hij zonder tussenstops naar [eiseres] reed, daar de zending uitlaadde, van een [eiseres]-sticker voorzag en vervolgens binnen een kwartier in een andere trailer laadde. Op de CMR-vrachtbrief met nummer NL [001] stond vermeld: ‘4 Pallets Kitchenware, 112 boxes, 1.450 kg’; beide partijen plaatsten een handtekening. De paklijst op briefpapier van [B] vermeldde ‘Swiss style knivessets 112 boxes containing 20 sets’. Het Bewegingen Rapport van trekker [002] vermeldt dat de pallets tussen 16.10 en 16.20 uur bij [verweerster] zijn opgehaald en daarna via [plaats 4] naar [eiseres] in [plaats 3] zijn vervoerd, met stops aan de [a-straat] en [c-straat]. X, een zelfstandig chauffeur in opdracht van [eiseres], nam vervolgens een gesloten en verzegelde trailer met kenteken [003] in ontvangst, bracht extra hangsloten aan en koppelde deze aan trekker [004]. Rond 23.00 uur werd de vrachtwagen nabij [plaats 5] in Frankrijk door de douane aangehouden. Onduidelijkheid blijft bestaan over de vraag of de aangetroffen sigaretten dezelfde lading betroffen als de bij [verweerster] geladen pallets.
  3. 21-10-2015 De Franse douane stelde tijdens de controle vast dat de lading bestond uit pallets met witte, ongemerkte kartonnen dozen. Na opening van een doos bleek deze volledig gevuld met sigaretten. De douane noteerde dat de sigarettenpallets waren voorzien van labels 1/4, 2/4, 3/4 en 4/4 met dezelfde transporteurs- en bestemmingsgegevens als op de overgelegde CMR-vrachtbrief. Voor de sigaretten waren geen accijnzen voldaan. Chauffeur X werd aangehouden, verhoord en na een nacht vrijgelaten. Trekker en trailer met inhoud werden enige tijd in beslag genomen en de sigaretten werden verbeurd verklaard.
  4. 22-10-2015 [eiseres] informeerde [verweerster] over het incident in Frankrijk.
  5. 26-10-2015 [eiseres] stelde [verweerster] aansprakelijk voor de door haar gestelde schade en kosten als gevolg van het voorval, begroot op € 24.583,43.
  6. 27-10-2015 [A] stelde [verweerster] aansprakelijk voor haar schade wegens vermissing van vier pallets met keukenartikelen. [verweerster] wees aansprakelijkheid jegens [eiseres] af en schortte betaling van vier facturen van [eiseres] op, omdat zij zelf door [A] aansprakelijk was gesteld.
  7. 29-07-2016 In opdracht van de verzekeraar van [verweerster] verrichtte [C] te Amsterdam onderzoek naar de vermissing van vier pallets met keukenartikelen. In het voorlopige rapport concludeerde [C] dat onvoldoende was onderbouwd dat [A] daadwerkelijk vier pallets met keukenspullen aan [verweerster] had geleverd, dat de mogelijkheid bestond dat in de pallets sigaretten waren verpakt, en dat onvoldoende aannemelijk was gemaakt dat de pallets die op 21 oktober 2015 omstreeks 16.00 uur in de oplegger van [eiseres] werden geladen dezelfde pallets waren als die door de douane zijn aangetroffen. Volgens [C] was het mogelijk dat pallets en/of documenten waren gewisseld terwijl de zending onder de hoede van [eiseres] was.
  8. 03-01-2018 De rechtbank Limburg wees vonnis en kende de vorderingen van [eiseres] grotendeels toe, met uitzondering van de buitengerechtelijke kosten. Het vonnis werd uitvoerbaar bij voorraad verklaard.
  9. 24-12-2019 Het hof ’s-Hertogenbosch wees tussenarrest. Het oordeelde dat op [eiseres] de bewijslast rustte voor haar stelling dat de vier pallets die zij op 21 oktober 2015 bij [verweerster] had opgehaald dezelfde pallets met sigaretten waren als die de Franse douane aantrof. Het hof liet [eiseres] toe dit bewijs te leveren en [eiseres] liet getuigen horen; [verweerster] zag af van contra-enquête. Het hof overwoog dat de door [eiseres] aangevoerde CMR-bepalingen niet meebrachten dat een andere bewijslastverdeling gold.
  10. 12-01-2021 Het hof ’s-Hertogenbosch wees eindarrest. Het vernietigde het vonnis van de rechtbank Limburg, wees de vorderingen van [eiseres] af en veroordeelde [eiseres] tot terugbetaling van al hetgeen ter uitvoering van het vonnis was voldaan. Het hof oordeelde dat [eiseres] niet overtuigend had bewezen dat de door [verweerster] meegegeven dozen dezelfde waren als de door de Franse douane aangetroffen dozen, en dat het door [verweerster] geschetste scenario van latere verwisseling niet was uitgesloten.
  11. 11-02-2022 De procureur-generaal bij de Hoge Raad concludeerde in cassatie. Hij stelde voor het arrest van 12 januari 2021 gedeeltelijk te vernietigen wegens overschrijding van de rechtsstrijd, voor zover het hof ook de door de rechtbank toegewezen openstaande facturen van in totaal € 1.718,20 had betrokken. Voor het overige strekte de conclusie tot verwerping van het cassatieberoep.

procesrecht · bewijsrecht · bewijslast · cassatie · vervoersrecht · CMR · verbintenissenrecht · schadevergoeding