Bancaire kredietvordering blijft overdraagbaar; niet-bank krijgt eigen zorgplicht via open normen.

Parket bij de Hoge Raad · 8 mei 2020 · Civiel recht

Prejudiciële vraag (art. 392 Rv). Vermogensrecht. Financieel recht. Is vordering van een bank uit geldlening overdraagbaar aan een niet-bank? Art. 3:83 lid 1 BW. Inhoud gecedeerde vordering. Art. 6:142 en 6:144 BW. Zorgplichten bank. Zorgplichten niet-bank. Verweermiddelen schuldenaar (art. 6:145 BW). Redelijkheid en billijkheid (art. 6:2 BW).

Partijen en standpunten

  • Eiser: Alegre Beheer B.V., Rennoc Nederland B.V. en Tregobad Projectbeheer B.V.

Wetsartikelen

  • art. 6:6:145 BW
  • art. 6:6:2 BW
  • art. 3:3:83 BW
  • art. 3:3:83 lid 1 BW
  • art. 1:1 Wft
  • art. 6:6:144 BW
  • art. 6:6:144 lid 1 BW
  • art. 7:7:401 BW
  • art. 6:6:248 lid 1 BW
  • art. 4:24a Wft
  • art. 2:2:248 BW
  • art. 6:6:142 BW
  • art. 1:25 Wft
  • art. 392 lid 1 Rv
  • art. 2:60 Wft
  • art. 4:15a Wft
  • art. 3:3:83 lid 2 BW
  • art. 7:7:52 BW
  • art. 2:60 lid 1 Wft
  • art. 2:80 lid 1 Wft
  • art. 4:34 Wft
  • art. 6:6:2 lid 1 BW
  • art. 4:17 Wft
  • art. 2:11 Wft
  • art. 2:21 Wft
  • art. 6:6:162 BW
  • art. 3:3:13 BW
  • art. 3:3:94 BW
  • art. 7:7:69 BW
  • art. 4:17 lid 1 Wft
  • art. 3:3:12 BW
  • art. 6:6:248 BW
  • art. 392 Rv
  • art. 6:6:248 lid 2 BW
  • art. 6:6:74 BW
  • art. 7:7:633 lid 1 BW
  • art. 3:3:226 lid 4 BW
  • art. 3:3:7 BW
  • art. 68 lid 1 Fw
  • art. 3:3:94 lid 3 BW
  • art. 7:7:51 BW
  • art. 6:6:130 BW
  • art. 2:61 Wft
  • art. 2:63 lid 1 Wft
  • art. 2:81 Wft
  • art. 2:83 lid 1 Wft
  • art. 4:1 lid 1 Wft
  • art. 2:80 Wft
  • art. 4:25 Wft
  • art. 4:15a lid 1 Wft
  • art. 4:19 Wft
  • art. 4:19 lid 3 Wft
  • art. 4:24a lid 1 Wft
  • art. 4.24a Wft
  • art. 3:10 Wft
  • art. 4:11 lid 2 Wft
  • art. 1:24 Wft
  • art. 1:25 lid 1 Wft
  • art. 6:6:106 lid 2 BW
  • art. 6:6:95 lid 2 BW
  • art. 3:3:304 BW
  • art. 6:6:130 lid 1 BW
  • art. 3:33a lid 1 Wft
  • art. 1:20 Wft
  • art. 4:16 lid 1 Wft
  • art. 4:9 lid 7 Wft
  • art. 4:9 lid 9 Wft
  • art. 4:24a lid 3 Wft
  • art. 1:75 Wft
  • art. 1:24 lid 2 Wft
  • art. 1:25 lid 2 Wft

Tijdlijn

  1. 01-01-2006 Van Lanschot verstrekt aan Alegre c.s. een rekening-courantkrediet en een langlopende lening ter financiering van commercieel onroerend goed, waaronder de panden aan de Schoepenweg te Lelystad en de Saturnusweg te Brummen. Tot zekerheid worden hypotheekrechten op de panden en pandrechten op de huuropbrengsten gevestigd. De exacte ingangsdatum in 2006 is niet vermeld; daarom is als jaartalbegin een benadering opgenomen.
  2. 30-09-2015 Van Lanschot en Promontoria sluiten een notariële akte getiteld 'Deed of Transfer of Contract and Assignment'. Daarin wordt vastgelegd dat rechten en verplichtingen onder de in Schedule 1 genoemde activa door contractsoverneming overgaan en dat rechten en voordelen jegens in Schedule 2 genoemde wederpartijen door cessie overgaan. Alegre c.s. worden in Schedule 1 genoemd. Promontoria stelt dat de cliënten vooraf toestemming hebben gegeven op grond van artikel 36 ABV; de cliënten betwisten dat. De overdracht betreft een activa-passivatransactie van een kredietportefeuille van circa € 400 miljoen voor circa € 260 miljoen.
  3. 06-08-2015 Van Lanschot brengt een persbericht uit waarin wordt meegedeeld dat zij met een dochter van Cerberus Capital Management een overeenkomst heeft bereikt over de verkoop van een deel van de portefeuille met zakelijke vastgoedleningen. Daarbij wordt vermeld dat een portefeuille met non-performing vastgoedleningen met een nominale waarde van ruim € 400 miljoen wordt overgenomen en dat Van Lanschot hiermee haar afbouw van de zakelijke kredietportefeuille versnelt.
  4. 30-09-2015 Promontoria stelt een derde aan voor het dagelijks beheer van de overgedragen kredietovereenkomsten, aanvankelijk Capita Banking and Debt Solutions (Netherlands) B.V. De afdeling Bijzonder Beheer Vastgoed van Van Lanschot wordt na de overdracht opgeheven. Aan de medewerkers van die afdeling wordt aangeboden bij Capita in dienst te treden; twee medewerkers accepteren dat aanbod. Later wordt het beheer voortgezet door Link Asset Services B.V.
  5. 06-10-2015 Capita bericht Alegre c.s. schriftelijk dat Van Lanschot de verkoop van de leningen van Alegre aan Promontoria al bij brief van 6 augustus 2015 heeft medegedeeld. In deze brief staat ook dat de verkoop mede de kredietbrieven, borgtochten, garanties en andere aanverwante rechten omvat.
  6. 07-10-2015 Van Lanschot bericht Tregobad, Rennoc en Alegre afzonderlijk dat per 30 september 2015 door contractsoverneming en cessie kredietrelaties en vorderingen aan Promontoria zijn overgedragen. Voor Tregobad en Rennoc betreft dit rekening-courantkredieten; voor Alegre betreft het een geldlening en een rekening-courantkrediet. Daarbij wordt meegedeeld dat Promontoria per die datum contractuele wederpartij en hypotheek-/pandhouder is geworden.
  7. 18-08-2016 In een e-mail van de Consumentenbond aan de raadsman van Alegre c.s. wordt op de vraag wat onder 'een derde' in artikel 36 ABV moet worden verstaan geantwoord dat dit de overnemende partij is en dat de eisen aan die partij uit de zorgplicht kunnen worden ingevuld. Volgens die reactie mag ervan worden uitgegaan dat het alleen kan gaan om een acceptabele partij met de benodigde wettelijke vergunningen. Dit is een informele uitlating en geen rechterlijk oordeel.
  8. 26-07-2016 Capita sommeert Alegre tot betaling van achterstallige rente en aflossingen, onder aankondiging van rechtsmaatregelen bij uitblijven van betaling.
  9. 16-09-2016 Capita sommeert Alegre opnieuw tot betaling van achterstallige rente en aflossingen en kondigt wederom rechtsmaatregelen aan.
  10. 17-01-2017 Capita bericht Alegre c.s. dat zij niet aan hun verplichtingen jegens Promontoria voldoen en dat Promontoria daarom het krediet opzegt. De vordering wordt per direct opeisbaar gesteld en Alegre c.s. worden gesommeerd € 1.724.039,08 uiterlijk op 17 maart 2017 te voldoen, bij gebreke waarvan zekerheden zullen worden uitgewonnen. Capita beroept zich daarbij op contractuele bepalingen in de ABV en algemene voorwaarden voor zakelijke geldleningen en rekening-courant.
  11. 20-09-2017 De rechtbank Oost-Brabant wijst in een andere Promontoria-zaak een vonnis waarin onder meer wordt geoordeeld over de vraag of contractsoverneming in een vergelijkbare constructie rechtsgeldig is. In de onderhavige conclusie wordt naar dat vonnis verwezen als een relevante voorloper; de precieze inhoud voor deze zaak is niet volledig uitgewerkt in de tekst.
  12. 29-12-2017 In kort geding tussen Alegre c.s. en Promontoria wordt geoordeeld dat Alegre c.s. achteraf medewerking aan de gestelde contractsoverneming zouden hebben verleend. Tegelijkertijd wordt in hoger beroep later geoordeeld dat niet is uitgesloten dat een beroep op dwaling kans van slagen heeft. De precieze gevolgen van dit kortgedingvonnis blijven in de tekst deels onduidelijk.

verbintenissenrecht · overeenkomst · uitleg-overeenkomst · cessie · redelijkheid-en-billijkheid · zorgplicht · financieel-recht · bankrecht · procesrecht · prejudiciële-vraag