Bij misbruik van omstandigheden moet kenbaarheid per overeenkomst en per moment worden vastgesteld.

Partijen en standpunten

• Eiser: [eisers]

Wetsartikelen

• art. 3:3:316 BW
• art. 3:3:52 BW
• art. 3:3:317 lid 2 BW
• art. 25 Rv
• art. 3:3:322 lid 1 BW
• art. 351 Rv

Tijdlijn

1. 00-00-0000 [04-2006] [betrokkene 1] begint volgens bankafschriften bedragen aan [A] te betalen per bankoverschrijving of pinbetaling.
2. 11-08-2006 [A] stuurt aan [betrokkene 1] de eerste van ten minste 23 facturen voor onder meer aanbetalingen op een sterrenwacht, astronomische en computerapparatuur en accessoires. In de periode daarna ontstaat een reeks aankopen en betalingen die in cassatie als één of meer overeenkomsten, dan wel vervolgovereenkomsten, worden besproken. Op dit punt is niet geheel duidelijk of reeds vanaf deze datum één samenhangende overeenkomst liep of dat later afzonderlijke overeenkomsten zijn gesloten.
3. 15-03-2013 De kantonrechter in de rechtbank Amsterdam stelt bij beschikking de goederen van [betrokkene 1] onder bewind en benoemt de bewindvoerders. De kantonrechter overweegt dat aannemelijk is dat [betrokkene 1] door zijn lichamelijke en/of geestelijke toestand zijn vermogensrechtelijke belangen niet ten volle zelf behoorlijk kan waarnemen.
4. 25-02-2013 [betrokkene 1] dagvaardt [eisers] voor de rechtbank Amsterdam en vordert onder meer ontbinding, vernietiging wegens dwaling, vernietiging wegens misbruik van omstandigheden en terugbetaling van € 351.999,-, vermeerderd met rente, kosten en nakosten. Na de onderbewindstelling wordt de procedure geschorst en nemen de bewindvoerders bij hervatting de formele procespositie van [betrokkene 1] over.
5. 08-05-2013 De rechtbank Amsterdam wijst een tussenvonnis en gelast een comparitie van partijen.
6. 08-07-2013 De comparitie van partijen vindt plaats bij de rechtbank Amsterdam.
7. 10-09-2014 De rechtbank Amsterdam wijst eindvonnis. Alleen de meer subsidiaire vordering wordt beoordeeld en gedeeltelijk toegewezen: de overeenkomst tussen [eisers] en [betrokkene 1] wordt wegens misbruik van omstandigheden vernietigd en [eiseres 1] en [eiser 2] worden hoofdelijk veroordeeld tot terugbetaling van € 235.475,-, te vermeerderen met rente. De rechtbank oordeelt tevens dat [eiser 2] als vertegenwoordiger van [eiseres 1] het misbruik van omstandigheden heeft bevorderd en daarmee onrechtmatig jegens [betrokkene 1] heeft gehandeld.
8. 18-09-2014 [eisers] komen van het eindvonnis in hoger beroep bij het gerechtshof Amsterdam en vorderen vernietiging van het vonnis en afwijzing van de vorderingen van de bewindvoerders, subsidiair teruggaaf van de goederen op straffe van een dwangsom.
9. 17-03-2015 Het gerechtshof Amsterdam wijst in het incident een arrest op een vordering tot schorsing van de tenuitvoerlegging, dan wel tot zekerheidstelling voor executie, en wijst die incidentvordering af. De beslissing over de proceskosten in het incident wordt aangehouden.
10. 18-09-2015 Ter zitting in hoger beroep worden pleitaantekeningen overgelegd en wordt onder meer op het verjaringsverweer ingegaan. Op dit punt is uit de uitspraak niet volledig duidelijk welke exacte stuitingshandelingen volgens partijen zijn verricht, maar vast staat dat daarover in appel is gedebatteerd.
11. 19-01-2016 Het gerechtshof Amsterdam bekrachtigt het vonnis van de rechtbank en veroordeelt [eisers] in de kosten van het hoger beroep, inclusief de kosten van het incident en de tot dan toe gelegde beslagen. Het hof verwerpt het beroep op verjaring, oordeelt dat sprake is van misbruik van omstandigheden en laat de hoofdelijke veroordeling van [eiser 2] in stand op grond van onrechtmatig handelen.
12. 15-04-2016 [eisers] stellen tijdig cassatieberoep in tegen het arrest van het gerechtshof Amsterdam van 19 januari 2016. Tegen de bewindvoerders wordt verstek verleend.