Persoonlijke bestuurdersaansprakelijkheid vereist steeds een ernstig persoonlijk verwijt.

Parket bij de Hoge Raad · 30 maart 2018 · Civiel recht

Financieel recht. Onrechtmatige daad. Bestuurdersaansprakelijkheid (art. 6:162 BW). Vervolg op HR 17 december 2010, ECLI:NL:HR:2010:BO1979, NJ 2011/8. Invloed collegiale verantwoordelijkheid van bestuurders (art. 2:9 BW) op persoonlijk ernstig verwijt als bestuurder. Betekenis van schending van normen van financieel recht (art. 3 en 7 (oud) Wte 1995).

Partijen en standpunten

  • Eiser: [eiser 1] en 67 anderen

Wetsartikelen

  • art. 2:2:9 BW
  • art. 6:6:162 BW
  • art. 6:6:194 BW
  • art. 6:6:166 BW
  • art. 5.58 Wft
  • art. 2:80 Wft
  • art. 5:2 Wft
  • art. 2:96 Wft

Tijdlijn

  1. 01-01-1997 [betrokkene 2] initieert een vastgoedproject in de Dominicaanse Republiek, gericht op de ontwikkeling van een resort met hotels en appartementen, later aangeduid als het Project. Ter uitvoering daarvan worden diverse vennootschappen opgericht, waaronder GolfOne Group Inc., Construction Inc., GolfOne Host Inc., CPC Inc., Caribbean Comfort B.V. en DR Marketing Inc. [betrokkene 2] verkrijgt direct of indirect de zeggenschap over deze vennootschappen.
  2. 01-01-1997 TMF Management (BVI) Ltd. treedt als bestuurder toe tot GolfOne Group en, samen met [betrokkene 2], tot CPC en DR Marketing. Zij vervult daarnaast later de rol van enig bestuurder van Construction Inc. en GolfOne Host. TMF Nederland B.V. wordt in de stukken aangeduid als trustee en treedt niet als bestuurder op.
  3. 01-01-1997 Derden, onder wie eisers tot cassatie, investeren gedurende de looptijd van het Project door aandelen te kopen in DR Marketing, Caribbean Comfort en/of GolfOne Host. De precieze data van deze beleggingen zijn niet uit de uitspraak af te leiden; vast staat slechts dat dit plaatsvond tussen 1997 en november 2002.
  4. 30-11-2005 De rechtbank Amsterdam wijst bij vonnis alle vorderingen van [eisers] af in de procedure tegen [betrokkene 2] c.s. en TMF c.s.
  5. 04-11-2008 Het gerechtshof Amsterdam vernietigt het vonnis van de rechtbank voor zover de vorderingen tegen [betrokkene 2] c.s. zijn afgewezen, maar bekrachtigt het vonnis voor zover het de vorderingen tegen TMF Management, TMF Nederland en TMF BVI Ltd. betreft. Het hof verwerpt onder meer de stellingen over schending van de prospectusplicht en de vergunningplicht, en acht ook geen misleidende mededelingen in de zin van artikel 6:194 BW bewezen.
  6. 17-12-2010 De Hoge Raad vernietigt zowel in het principale cassatieberoep van [eisers] als in het incidentele cassatieberoep van TMF c.s. het arrest van het gerechtshof Amsterdam. De Hoge Raad overweegt onder meer dat het hof ten onrechte de grondslag van de vordering tegen TMF Management heeft beperkt tot interne bestuurdersaansprakelijkheid, dat openbaarmaking in de zin van artikel 6:194 BW ruim moet worden uitgelegd, en dat ook een trustee zonder beslissende zeggenschap onder omstandigheden op naleving van de Wte moet toezien.
  7. 01-11-2009 TMF Management blijft tot deze datum enig bestuurder van Construction Inc. In de uitspraak wordt ook vermeld dat TMF Management tot 11 juni 2009 enig bestuurder van GolfOne Host is gebleven. Deze data markeren het voortduren van haar betrokkenheid bij de projectvennootschappen na het mislukken van het Project.
  8. 04-08-2015 De zaak wordt na cassatie en verwijzing pas ruim 4,5 jaar na het arrest van de Hoge Raad bij het verwijzingshof aangebracht. De zaak komt eerst bij het hof Den Haag terecht, dat de zaak vervolgens doorverwijst naar het gerechtshof ’s-Hertogenbosch. De uitspraak vermeldt niet waarom deze vertraging is ontstaan.
  9. 30-06-2015 [eisers] stellen in de verwijzingsprocedure dat over hun vordering wettelijke rente verschuldigd is vanaf deze datum. De uitspraak vermeldt deze datum als ingangsdatum van de gevorderde rente, maar licht niet toe waarom juist deze datum is gekozen.
  10. 06-09-2016 Na memoriewisseling en pleidooi wijst het gerechtshof ’s-Hertogenbosch arrest. Het hof wijst de vorderingen tegen TMF Management en TMF Nederland opnieuw af. Het hof oordeelt dat voor externe bestuurdersaansprakelijkheid op grond van artikel 6:162 BW vereist is dat de bestuurder persoonlijk een ernstig verwijt treft, en acht onvoldoende gesteld dat TMF Management of TMF Nederland zodanig onzorgvuldig jegens [eisers] hebben gehandeld.
  11. 06-12-2016 [eisers] stellen tijdig cassatieberoep in tegen het arrest van het gerechtshof ’s-Hertogenbosch. De cassatiedagvaarding is gericht tegen TMF Management en TMF Nederland, maar niet tegen TMF BVI Ltd. Verweersters concluderen tot verwerping en dienen schriftelijke toelichtingen in; [eisers] repliceren schriftelijk.
  12. 08-12-2017 De conclusie in cassatie wordt genomen door de advocaat-generaal mr. B.J. Drijber. De conclusie strekt tot verwerping van het cassatieberoep en bespreekt uitvoerig de maatstaf voor externe bestuurdersaansprakelijkheid, de rol van trustbestuurders en de verhouding tussen artikel 2:9 BW en artikel 6:162 BW.

aansprakelijkheid · onrechtmatige-daad · bestuurdersaansprakelijkheid · financieel-recht · procesrecht · bewijslast · bewijsvoering · internationaal-privaatrecht · vastgoedrecht