{

Parket bij de Hoge Raad · 12 juli 2013 · Civiel recht

Ondernemingsrecht. Vordering tot vernietiging besluiten op de voet van art. 2:15 lid 1, aanhef en onder a en b, BW. Art. 2:8 BW; redelijkheid en billijkheid; plicht tot zorgvuldige belangenafweging; omstandigheden van het geval. Beoordeling zorgvuldigheid totstandkoming besluit; maatstaf; terughoudendheid rechter.

Partijen en standpunten

  • Eiser: Vereniging VEB NCVB en Emarcy BV

Wetsartikelen

  • art. 2:2:8 BW
  • art. 2:2:8 lid 1 BW
  • art. 2:2:105 BW
  • art. 2:2:15 BW
  • art. 2:2:15 lid 1 BW
  • art. 5:79 Wft
  • art. 2:2:343 lid 1 BW
  • art. 2:2:8 lid 2 BW
  • art. 2:2:227 lid 7 BW
  • art. 2:2:343 BW
  • art. 2:2:356 BW

Tijdlijn

  1. 16-10-2003 Air France, KLM en bestuurders sluiten protocol over de samenstelling van bestuur en raad van commissarissen en over de handhaving van governancebeginselen en toezeggingen uit het raamovereenkomst.
  2. 05-04-2004 AFKLM, destijds Air France S.A., brengt een openbaar bod uit op alle aan de beurzen van Amsterdam en New York genoteerde gewone aandelen in KLM; in het European Prospectus en het Offer and Listing Document worden onder meer de ruilverhouding, steun van bestuur en raad van commissarissen, de mogelijke delisting, de mogelijkheid van een uitkoopprocedure ex artikel 2:92a BW en de winstbestemming na overleg met bestuur en raad van commissarissen uiteengezet.
  3. 19-04-2004 Volgens het prospectus staat op deze datum een buitengewone algemene vergadering van aandeelhouders van KLM gepland over voorgestelde statutenwijzigingen inzake corporate governance, share capital en rechten verbonden aan de aandelen. De uitspraak vermeldt niet of en hoe daarover is beslist.
  4. 21-05-2004 AFKLM biedt aandeelhouders die nog niet op het bod zijn ingegaan de gelegenheid om hun gewone aandelen alsnog onder de biedingsvoorwaarden aan te bieden; in totaal verwerft AFKLM daarmee 96,3% van de geplaatste gewone aandelen in KLM.
  5. 06-05-2004 Met ingang van deze datum luiden de statuten van KLM onder meer dat KLM het groepsbelang dient, dat de raad van commissarissen daarmee rekening houdt en dat de vergadering van houders van prioriteitsaandelen eerst een bedrag mag bestemmen voor reserves, na overleg met directie en raad van commissarissen.
  6. 21-05-2004 [Na] AFKLM verkrijgt ook alle geplaatste prioriteitsaandelen. Vanwege de eis dat KLM voor meer dan 50% in Nederlandse handen moet blijven of feitelijk onder Nederlandse zeggenschap moet staan, draagt AFKLM een deel van de gewone aandelen over aan twee Nederlandse stichtingen, Stichting Administratiekantoor KLM (SAK I) en Stichting Administratiekantoor Cumulatief Preferente Aandelen C KLM (SAK II). Daarna vertegenwoordigen de door AFKLM gehouden prioriteitsaandelen en gewone aandelen samen 49% van de stemrechten in KLM.
  7. 21-05-2004 [Na] Direct na het openbaar bod houdt SAK I 22,95% van de stemrechten op gewone aandelen en cumulatief preferente aandelen A, SAK II 11,25% op cumulatief preferente aandelen C, de Staat der Nederlanden 14,06% op cumulatief preferente aandelen A en de overige gewone aandeelhouders samen 2,74% van de stemrechten. De minderheidsaandeelhouders zijn daarmee zeer beperkt in hun zeggenschap.
  8. 21-05-2004 [Kort na] De beursnotering van de gewone aandelen KLM wordt beëindigd. In de jaren daarna verkopen sommige gewone aandeelhouders alsnog hun aandelen aan KLM en/of AFKLM, onder meer in het kader van een inkoopbod van KLM van 14-01-2008 tot en met 23-02-2008 tegen € 21,00 per aandeel. Na die inkoop houden de resterende minderheidsaandeelhouders, onder wie VEB en Emarcy, gezamenlijk 0,895% van de gewone aandelen in KLM.
  9. 00-00-0000 [2004-2008] Over de boekjaren 2004/2005 tot en met 2007/2008 realiseert KLM respectievelijk € 255 miljoen, € 276 miljoen, € 516 miljoen en € 291 miljoen winst. AFKLM realiseert in dezelfde jaren respectievelijk € 1.701 miljoen, € 913 miljoen, € 891 miljoen en € 748 miljoen winst. Het uitgekeerde dividend per gewoon aandeel bedraagt bij KLM en AFKLM achtereenvolgens € 0,16, € 0,30, € 0,48 en € 0,58.
  10. 03-07-2008 De vergadering van houders van prioriteitsaandelen van KLM besluit op grond van artikel 32 lid 1 van de statuten 90,7% van de in de jaarrekening vastgestelde winst over boekjaar 2007/2008 te reserveren ter versterking van de reserves. Op dezelfde dag besluit de algemene vergadering van houders van gewone aandelen het resterende bedrag niet verder te reserveren. KLM keert vervolgens € 0,58 per gewoon aandeel uit. Tijdens de vergadering worden door de voorzitter van de vergadering, tevens voorzitter van de raad van commissarissen, financiële en bedrijfseconomische redenen genoemd, waaronder economische vertraging, hoge brandstofprijzen, krapte op de arbeidsmarkt, concurrentie, de ticket tax, het toekomstige emissiehandelssysteem en vlootvernieuwing.
  11. 01-09-2010 De rechtbank Amsterdam wijst de vorderingen van VEB c.s. af in eerste aanleg.
  12. 15-11-2011 Het gerechtshof bekrachtigt het vonnis van de rechtbank en veroordeelt VEB c.s. in de proceskosten. Het hof oordeelt onder meer dat aan artikel 32 van de statuten is voldaan, dat het prospectus geen andere verwachting wekt, en dat het reserveringsbesluit en de dividenduitkering niet in strijd zijn met redelijkheid en billijkheid of onrechtmatig jegens de minderheidsaandeelhouders.

ondernemingsrecht · vennootschapsrecht · aandeelhoudersgeschil · jaarrekening · statuten · redelijkheid-en-billijkheid · uitleg-overeenkomst · procesrecht · cassatie