Ontslag op staande voet vereist beoordeling van alle ontslaggronden voor onverwijldheid.

Hoge Raad · 1 december 2023 · Cassatie · Civiel recht; Arbeidsrecht

Arbeidsrecht. Ontslag op staande voet. Beoordeling of is voldaan aan vereiste van art. 7:677 lid 1 BW dat ontslag onverwijld is gegeven indien dringende reden bestaat in samenstel van gronden waarnaar werkgever voorafgaand aan ontslag onderzoek heeft laten doen.

Rechtsvraag

De kernvraag is of het ontslag op staande voet van de werknemer door Econocom onverwijld is gegeven in de zin van art. 7:677 lid 1 BW, gezien de samengestelde dringende reden.

Regel

  • art. 7:677 lid 1 BW (onverwijlde opzegging van de arbeidsovereenkomst)
  • art. 7:669 lid 3 BW (verwijtbaar handelen of nalaten als ontslaggrond)
  • Wet verbetering poortwachter (verplichtingen bij ziekteverzuim)

Toepassing

  • art. 7:677 lid 1 BW (onverwijlde opzegging van de arbeidsovereenkomst) Het hof heeft geoordeeld dat de ontslaggronden 1 en 3-8 samen een dringende reden vormen voor ontslag op staande voet. Echter, het hof heeft niet kenbaar aandacht besteed aan de ontslaggronden 7 en 8, terwijl Econocom heeft gesteld dat zij pas op 11 respectievelijk 18/19 maart 2020 op de hoogte is geraakt van deze gronden. Het hof had moeten onderzoeken of Econocom voldoende voortvarend heeft gehandeld ten aanzien van het gehele samenstel van ontslaggronden. Het hof heeft dit niet gedaan, waardoor het oordeel onvoldoende is gemotiveerd. (rov. 3.2-3.4, 3.6-3.8)
  • art. 7:669 lid 3 BW (verwijtbaar handelen of nalaten als ontslaggrond) Het hof oordeelde dat de werknemer ernstig verwijtbaar heeft gehandeld door de belangen van Econocom ondergeschikt te maken aan zijn eigen belangen en door zichzelf boven de gedragsregels van de organisatie te plaatsen. Hierdoor heeft hij het vertrouwen van Econocom ernstig en stelselmatig beschaamd. Dit oordeel werd echter niet doorgezet omdat het ontslag niet onverwijld werd geacht. (rov. 3.24, 3.34-3.38)
  • Wet verbetering poortwachter (verplichtingen bij ziekteverzuim) De werknemer heeft de verplichtingen uit hoofde van de Wet verbetering poortwachter geschonden door in strijd met de adviezen van de bedrijfsarts om rust te houden, contact te onderhouden met het zusterbedrijf van Econocom over een berekening voor een klant. Deze schending is echter niet verder behandeld omdat het ontslag op staande voet niet onverwijld werd geacht. (rov. 3.23)

Conclusie

De Hoge Raad heeft geoordeeld dat het hof ten onrechte de ontslaggronden 7 en 8 niet heeft meegenomen in de beoordeling of het ontslag onverwijld is gegeven. Hierdoor is de beslissing van het hof vernietigd en de zaak verwezen naar het gerechtshof ’s-Hertogenbosch voor verdere behandeling. De werknemer is veroordeeld in de kosten van het geding in cassatie.

Partijen en standpunten

  • Eiser: Econocom Nederland B.V.
  • Gedaagde: De werknemer

Econocom heeft de werknemer op staande voet ontslagen wegens meerdere gedragingen die volgens hen dringende redenen voor ontslag opleveren. Econocom verzocht de werknemer te veroordelen tot betaling van een gefixeerde schadevergoeding en, voorwaardelijk, om de arbeidsovereenkomst te ontbinden op grond van verwijtbaar handelen dan wel een verstoorde arbeidsverhouding.

De werknemer verzocht primair om vernietiging van het ontslag op staande voet, toelating tot de overeengekomen werkzaamheden na zijn betermelding en doorbetaling van zijn salaris. Subsidiair verzocht hij om een gefixeerde schadevergoeding wegens onregelmatige opzegging, de wettelijke transitievergoeding en een billijke vergoeding.

Wetsartikelen

Tijdlijn

  1. 01-10-2003 De werknemer trad in dienst bij Econocom Nederland B.V. op 1 oktober 2003.
  2. 2012 Vanaf 2012 was de werknemer werkzaam als Strategic Operations Director en lid van het Nederlandse managementteam.
  3. 01-2020 De werknemer meldde zich in januari 2020 ziek wegens spanningsklachten (burn-out).
  4. 02-2020 Een onderzoeksbureau werd ingeschakeld door Econocom om de gedragingen van de werknemer te onderzoeken. Het onderzoek vond plaats in februari en maart 2020.
  5. 19-03-2020 Econocom nodigde de werknemer uit voor een overleg op 20 maart 2020 over verontrustende zaken.
  6. 20-03-2020 Econocom stuurde de werknemer een brief waarin de arbeidsovereenkomst met onmiddellijke ingang werd opgezegd, onder voorwaarde dat de werknemer voor 25 maart 2020 geen afdoende verklaring zou geven voor de verontrustende feiten.
  7. 26-03-2020 De gemachtigde van Econocom deelde via e-mail mee dat de voorwaardelijke opzegging als onvoorwaardelijk geldt.
  8. 30-04-2020 Het onderzoeksbureau bracht zijn onderzoeksrapport uit.
  9. 07-10-2020 De kantonrechter oordeelde dat het ontslag op staande voet standhoudt en wees de verzoeken van de werknemer af. Het verzoek van Econocom tot betaling van een gefixeerde schadevergoeding werd toegewezen.
  10. 20-09-2021 Het hof oordeelde dat ontslaggronden 1 en 3-8 een dringende reden voor ontslag opleveren en droeg Econocom bewijs op te leveren van de data waarop zij over informatie beschikte betreffende de ontslaggronden.
  11. 07-11-2022 Het hof oordeelde dat het ontslag op staande voet niet in stand kan blijven omdat het niet onverwijld is gegeven. Het hof wees onder meer het verzoek van de werknemer tot betaling van een gefixeerde schadevergoeding toe en wees de verzoeken van Econocom af.
  12. 01-12-2023 De Hoge Raad vernietigde de beschikking van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden van 7 november 2022 en verwees het geding naar het gerechtshof ’s-Hertogenbosch ter verdere behandeling en beslissing.