Onder curatele gestelde kan zonder curator toestemming geen cassatie instellen in niet-curatele zaken.

Hoge Raad · 15 juli 2022 · Cassatie · Civiel recht; Personen- en familierecht

Personen- en familierecht. Huwelijkse voorwaarden. Curatele. Handelingsbekwaamheid. Art. 1:381 BW. Hof bekrachtigt door kantonrechter aan curator verleende machtiging tot wijzigen van huwelijkse voorwaarden van onder curatele gestelde en diens echtgenote (art. 1:386 lid 1 BW en art. 1:345 lid 1 BW). Vraag of onder curatele gestelde ontvankelijk is in cassatieberoep daartegen. Toestemming curator? Vraag of art. 1:118 BW eraan in de weg staat dat curator bij maken of wijzigen van huwelijkse voorwaarden staande huwelijk optreedt als wettelijk vertegenwoordiger onder curatele gestelde.

Rechtsvraag

Is [de man] ontvankelijk in zijn beroep in cassatie tegen de beschikking van het hof, aangezien hij onder curatele is gesteld en niet zelfstandig rechtshandelingen kan verrichten zonder toestemming van zijn curator?

Regel

  • Art. 1:381 lid 2 BW (onder curatele gestelde is onbekwaam rechtshandelingen te verrichten)
  • Art. 1:381 lid 6 BW (onder curatele gestelde kan in zaken van curatele in rechte optreden)
  • Art. 1:381 lid 3 BW (onder curatele gestelde kan rechtshandelingen verrichten met toestemming van zijn curator)
  • Art. 1:118 BW (echtgenoot onder curatele kan huwelijkse voorwaarden maken of wijzigen met toestemming van curator)
  • Art. 1:385 lid 1 BW in verbinding met art. 1:250 BW (bij belangenconflict kan bijzondere curator worden benoemd)

Toepassing

  • Art. 1:381 lid 2 BW (onder curatele gestelde is onbekwaam rechtshandelingen te verrichten) [de man] is onbekwaam om zelfstandig rechtshandelingen te verrichten zonder toestemming van zijn curator, waardoor het instellen van cassatieberoep ook een rechtshandeling omvat.
  • Art. 1:381 lid 6 BW (onder curatele gestelde kan in zaken van curatele in rechte optreden) De procedure van de curator om machtiging te vragen voor het wijzigen van de huwelijkse voorwaarden valt niet onder zaken van curatele waarin [de man] zelfstandig kan optreden.
  • Art. 1:381 lid 3 BW (onder curatele gestelde kan rechtshandelingen verrichten met toestemming van zijn curator) [de man] had de toestemming van zijn curator nodig om cassatieberoep in te stellen. De curator heeft aanvankelijk toestemming gegeven, maar deze later ingetrokken, waardoor de toestemming ontbreekt.
  • Art. 1:118 BW (echtgenoot onder curatele kan huwelijkse voorwaarden maken of wijzigen met toestemming van curator) De curator kan als vertegenwoordiger optreden bij het wijzigen van huwelijkse voorwaarden, mits daartoe door de kantonrechter gemachtigd, wat niet in de weg staat aan het optreden van de curator in deze zaak.
  • Art. 1:385 lid 1 BW in verbinding met art. 1:250 BW (bij belangenconflict kan bijzondere curator worden benoemd) Er is een belangenconflict tussen [de man] en de curator over de bevoegdheid van de curator. Een bijzondere curator kan worden benoemd, maar gezien de overwegingen over de zaak heeft dit geen belang.

Conclusie

De Hoge Raad verklaart [de man] niet-ontvankelijk in zijn beroep omdat hij zonder toestemming van zijn curator niet in staat was om zelfstandig cassatieberoep in te stellen.

Partijen en standpunten

  • Eiser: [de man]
  • Gedaagde: VEEN EN VESTE BEWIND EN BUDGET B.V. en [de vrouw]

[de man] heeft cassatieberoep ingesteld tegen de beschikking van het hof die de curator machtigt om de huwelijkse voorwaarden te wijzigen.

De curator heeft geen verweerschrift ingediend. [de vrouw] heeft verzocht om het beroep niet-ontvankelijk te verklaren of te verwerpen.

Wetsartikelen

Tijdlijn

  1. 1982 [de man] en [de vrouw] zijn gehuwd onder huwelijkse voorwaarden, waarbij elke gemeenschap van goederen is uitgesloten en een periodiek verrekenbeding van besparingen is overeengekomen.
  2. 14-07-2008 [de man] en [de vrouw] hebben bij notariële akte hun huwelijkse voorwaarden gewijzigd, waarbij de uitsluiting van gemeenschap van goederen is gehandhaafd en een finaal verrekenbeding is overeengekomen.
  3. 2015 [de man] is onder curatele gesteld. Deze curatele is nog steeds van kracht.
  4. 05-02-2019 De kantonrechter te Groningen heeft de curator van [de man] gemachtigd om de huwelijkse voorwaarden te wijzigen.
  5. 28-01-2021 Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft de beschikking van de kantonrechter bekrachtigd en bepaald dat de curator de benodigde notariële akte mag tekenen.
  6. 19-02-2021 De curator verklaarde zich akkoord, in de veronderstelling dat haar toestemming werd gevraagd voor een andere cassatieprocedure.
  7. 24-02-2021 De curator trok haar akkoordverklaring in, toen ze zich realiseerde dat deze betrekking had op het cassatieberoep tegen de beschikking van het hof in deze zaak.
  8. 28-04-2021 [de man] heeft cassatieberoep ingesteld tegen de beschikking van het hof.
  9. 15-07-2022 De Hoge Raad heeft [de man] niet-ontvankelijk verklaard in zijn cassatieberoep, omdat hij zonder toestemming van de curator niet bevoegd was het beroep in te stellen.