Vervallen auteursrecht door niet tijdig afleggen instandhoudingsverklaring herleeft niet door latere wetswijziging.

Hoge Raad 路 17 april 2020 路 Cassatie 路 Civiel recht

Auteursrecht. Werk van toegepaste kunst. Rechtsgevolgen van het vervallen per 1 december 2003 van het vereiste van een instandhoudingsverklaring (art. 21 lid 3 (oud) BTMW) voor een auteursrecht ten aanzien van een werk van toegepaste kunst dat reeds voordien was vervallen wegens het niet tijdig afleggen van een instandhoudingsverklaring. Vervolg van HR 13 december 2013, ECLI:NL:HR:2013:1881, BenGH 27 maart 2015 en 17 juli 2018, zaak A 2013/2, en HvJEU 20 oktober 2016, zaak C-169/15, ECLI:EU:C:2016:790.

Rechtsvraag

De centrale rechtsvraag is of het auteursrecht van Montis op de stoel 'Charly', dat v贸贸r 1 december 2003 is vervallen wegens het niet tijdig afleggen van een instandhoudingsverklaring, herleeft als gevolg van het vervallen van het vereiste van een instandhoudingsverklaring per 1 december 2003.

Regel

  • art. 21 lid 3 (oud) BTMW (Benelux Tekeningen- en Modellenwet) (vereiste van een instandhoudingsverklaring voor auteursrechten op toegepaste kunst)
  • art. 10 lid 2 en art. 13 lid 1 Beschermingstermijnrichtlijn (harmonisatie van de beschermingstermijn van het auteursrecht en bepaalde naburige rechten)
  • art. 5 lid 2 Berner Conventie (formaliteitenverbod voor auteursrechten)
  • art. 5 lid 1 Berner Conventie (gelijkstellingsbeginsel voor auteursrechten)
  • art. 1019h Rv (vergoeding van redelijke en evenredige gerechtskosten in IE-zaken)

Toepassing

  • art. 21 lid 3 (oud) BTMW (vereiste van een instandhoudingsverklaring voor auteursrechten op toegepaste kunst) De Hoge Raad heeft vastgesteld dat Montis' auteursrecht op de stoel 'Charly' in 1993 is vervallen omdat Montis geen instandhoudingsverklaring heeft afgelegd zoals vereist onder art. 21 lid 3 (oud) BTMW. De vraag was of dit auteursrecht zou herleven door het vervallen van deze vereiste per 1 december 2003. Het BenGH oordeelde dat het vervallen van art. 21 lid 3 (oud) BTMW niet leidt tot herleven van het auteursrecht.
  • art. 10 lid 2 en art. 13 lid 1 Beschermingstermijnrichtlijn (harmonisatie van de beschermingstermijn van het auteursrecht en bepaalde naburige rechten) Het HvJEU oordeelde dat de Beschermingstermijnrichtlijn niet van toepassing is op auteursrechten die v贸贸r 1 juli 1995 zijn vervallen wegens het niet voldoen aan formele vereisten. Dit betekent dat de richtlijn niet vereist dat Montis' auteursrecht herleeft.
  • art. 5 lid 2 Berner Conventie (formaliteitenverbod voor auteursrechten) De Hoge Raad zag geen aanleiding om terug te komen op zijn eerdere oordeel dat het formaliteitenverbod van art. 5 lid 2 Berner Conventie niet betekent dat het vervallen van het vereiste van een instandhoudingsverklaring automatisch leidt tot het herleven van vervallen auteursrechten.
  • art. 5 lid 1 Berner Conventie (gelijkstellingsbeginsel voor auteursrechten) De Hoge Raad bevestigde zijn eerdere oordeel dat het gelijkstellingsbeginsel van art. 5 lid 1 Berner Conventie niet vereist dat het auteursrecht van Montis herleeft.
  • art. 1019h Rv (vergoeding van redelijke en evenredige gerechtskosten in IE-zaken) De Hoge Raad oordeelde dat de door [verweerster] gemaakte proceskosten redelijk en evenredig zijn, mede gelet op de complexiteit en de duur van de procedure, en wees de gevorderde bedragen toe.

Conclusie

De Hoge Raad verwerpt het principale beroep van Montis. Het auteursrecht van Montis op de stoel 'Charly', dat v贸贸r 1 december 2003 is vervallen wegens het niet tijdig afleggen van een instandhoudingsverklaring, is niet herleefd als gevolg van het vervallen van het vereiste van een instandhoudingsverklaring. Montis wordt veroordeeld in de proceskosten van [verweerster].

Partijen en standpunten

  • Eiser: Montis Holding B.V.
  • Gedaagde: [verweerster] B.V.

Montis stelde dat het auteursrecht op de stoel 'Charly' is herleefd nadat het vereiste van een instandhoudingsverklaring in art. 21 lid 3 (oud) BTMW per 1 december 2003 verviel.

[verweerster] betoogde dat het auteursrecht van Montis op de 'Charly' niet herleefde omdat het voor 1 december 2003 was vervallen wegens het niet tijdig afleggen van een instandhoudingsverklaring.

Wetsartikelen

Tijdlijn

  1. 13-12-2013 De Hoge Raad heeft een tussenarrest gewezen in de zaak tussen Montis Holding B.V. en [verweerster] B.V. met betrekking tot het auteursrecht op de stoel 'Charly'.
  2. 27-03-2015 Het Benelux-Gerechtshof heeft een tussenarrest gewezen in de zaak A 2013/2. Het hof oordeelde dat beantwoording van de vragen van de Hoge Raad vragen van uitleg van Unierecht oproept en stelde prejudici毛le vragen aan het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJEU).
  3. 20-10-2016 Het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft arrest gewezen in de zaak C-169/15. Het HvJEU heeft de vragen van het Benelux-Gerechtshof beantwoord met betrekking tot de toepassing van de Beschermingstermijnrichtlijn op auteursrechten die vervallen zijn wegens het niet tijdig voldoen aan een formeel vereiste.
  4. 17-07-2018 Het Benelux-Gerechtshof heeft een arrest gewezen in de zaak A 2013/2 waarin het oordeelde dat het vervallen van artikel 21, lid 3, (oud) BTMW niet tot gevolg heeft dat het auteursrecht van Montis op de stoel 'Charly' herleeft.
  5. 17-04-2020 De Hoge Raad heeft het principale beroep van Montis verworpen en Montis veroordeeld in de kosten van het geding in cassatie, inclusief de kosten van de procedures bij het Benelux-Gerechtshof en het HvJEU.