Pensioentoezegging omvat nabestaandenpensioen, ongeacht overlijden voor pensioendatum.

Rechtsvraag

De centrale juridische vraag is of [verweerster 1] op grond van de pensioentoezeggingen aan [betrokkene 1] verplichtingen heeft jegens [eiseres] inzake nabestaandenpensioen en of de betalingen die [verweerster 1] aan [eiseres] heeft gedaan onverschuldigd zijn.

Regel

• CAO-norm: Uitleg van pensioentoezegging aan de hand van objectieve maatstaven, waarbij de bewoordingen van de toezegging, gelezen in het licht van de tekst van de pensioenbrief en andere relevante documenten, doorslaggevend zijn.
• Fiscaal recht: Het fiscaal niet toegestaan zijn van een tijdelijk ouderdomspensioen bij overlijden van de pensioengerechtigde.

Toepassing

• CAO-norm: Uitleg van pensioentoezegging aan de hand van objectieve maatstaven, waarbij de bewoordingen van de toezegging, gelezen in het licht van de tekst van de pensioenbrief en andere relevante documenten, doorslaggevend zijn. Het hof heeft geoordeeld dat de pensioentoezegging aan [betrokkene 1] moet worden uitgelegd aan de hand van de CAO-norm. Dit betekent dat de bewoordingen van de toezegging, gelezen in het licht van de tekst van de pensioenbrief van 1 januari 1994 en de brief van 9 april 1999, van doorslaggevende betekenis zijn. De Hoge Raad heeft echter geconstateerd dat het hof deze norm niet correct heeft toegepast, omdat de tekst van de toezegging duidelijk vermeldt dat het weduwenpensioen ingaat 'terstond na Uw overlijden, ongeacht wanneer dit plaats vindt', wat betekent dat er geen beperking is tot overlijden na de pensioendatum.
• Fiscaal recht: Het fiscaal niet toegestaan zijn van een tijdelijk ouderdomspensioen bij overlijden van de pensioengerechtigde. Het hof heeft geoordeeld dat fiscaal niet is toegestaan dat een tijdelijk ouderdomspensioen bij overlijden van de pensioengerechtigde tot uitkering komt aan de nabestaanden. Echter, de Hoge Raad heeft geconstateerd dat [eiseres] dit standpunt van [verweerster 1] en [verweerster 2] heeft betwist en dat het hof ten onrechte heeft aangenomen dat dit fiscaalrechtelijke uitgangspunt tussen partijen vaststond.

Conclusie

De Hoge Raad vernietigt het arrest van het gerechtshof Den Haag van 12 mei 2015 en verwijst de zaak naar het gerechtshof ’s-Hertogenbosch ter verdere behandeling en beslissing. De beslissing is gebaseerd op de vaststelling dat de uitleg van de pensioentoezegging door het hof niet in overeenstemming is met de CAO-norm en dat het fiscaalrechtelijke uitgangspunt niet vaststond tussen partijen.

Partijen en standpunten

• Eiser: [eiseres]
• Gedaagde: [verweerster 1] en [verweerster 2]

Eiseres vordert een nabestaandenpensioen op basis van pensioentoezeggingen aan haar overleden echtgenoot, en betwist de terugvordering van reeds betaalde bedragen door verweersters.

Verweersters stellen dat er geen verplichting bestaat jegens eiseres voor een nabestaandenpensioen, gebaseerd op de pensioenovereenkomst en fiscale beperkingen.

Tijdlijn

1. 28-05-1999 Eiseres treedt in het huwelijk met betrokkene 1, na sinds 1992 een gezamenlijke huishouding te hebben gevoerd.
2. 24-06-1999 Betrokkene 1 draagt aandelen in verweerster 1 over aan Stichting B, met bedongen optierecht om aandelen terug te krijgen.
3. 01-01-1994 A doet toezeggingen inzake ouderdomspensioen aan betrokkene 1, inclusief levenslang ouderdomspensioen en tijdelijk extra-ouderdomspensioen.
4. 01-01-1996 Rechten en plichten uit pensioentoezeggingen gaan over van A naar verweerster 1, met akkoord van betrokkene 1.
5. 10-01-1998 Betrokkene 1 deelt mee af te zien van verdere pensioenopbouw ten gunste van hemzelf.
6. 07-04-1999 Aandeelhoudersvergadering besluit pensioenaanspraken van betrokkene 1 uit te breiden met aanspraak op weduwenpensioen.
7. 30-05-2003 Betrokkene 1 overlijdt op 57-jarige leeftijd, met testament dat eiseres tot enig erfgename benoemt.
8. 26-01-2006 Eiseres en betrokkene 2 sluiten een vaststellingsovereenkomst om meningsverschillen over de nalatenschap af te wikkelen.
9. 12-05-2015 Gerechtshof Den Haag wijst de vordering van verweerster 1 opnieuw toe, op een andere grond dan gerechtshof Amsterdam.
10. 28-10-2016 Advocaten van partijen reageren bij brief op de conclusie van Advocaat-Generaal J. Wuisman.
11. 03-02-2017 Hoge Raad vernietigt het arrest van het gerechtshof Den Haag en verwijst de zaak naar gerechtshof ’s-Hertogenbosch voor verdere behandeling.