Statutenwijziging stichting vereist schriftelijke toestemming Geestelijk Leider; geen machtsmisbruik vastgesteld.
-
Rechtsvraag
Kan het bestuur van de Stichting Islamitisch Sociaal Cultureel Centrum voor Flevoland de statuten van de stichting wijzigen zonder de schriftelijke toestemming van de Geestelijk Leider, en is de weigering van deze toestemming een rechtvaardiging voor een statutenwijziging door de rechter?
Regel
- art. 2:294 BW (Bepaling over de wijziging van statuten van een stichting door de rechter)
- art. 2:8 BW (Redelijkheid en billijkheid binnen rechtspersonen)
- art. 2:15 BW (Vernietiging van besluiten die in strijd zijn met de redelijkheid en billijkheid)
Toepassing
- art. 2:294 BW (Bepaling over de wijziging van statuten van een stichting door de rechter) Het bestuur heeft verzocht om machtiging van de rechter om de statuten te wijzigen zonder de vereiste schriftelijke toestemming van de Geestelijk Leider. De Rechtbank en het Hof hebben dit verzoek afgewezen op grond van de statutaire positie van de Geestelijk Leider en het feit dat de Geestelijk Leider zijn bevoegdheid tot het geven van bindend advies niet heeft misbruikt. De Hoge Raad bevestigt deze beoordeling.
- art. 2:8 BW (Redelijkheid en billijkheid binnen rechtspersonen) Het Hof heeft geoordeeld dat de Geestelijk Leider zijn statutaire bevoegdheid alleen in noodsituaties zou gebruiken en dat art. 2:8 BW waarborgen biedt tegen mogelijk machtsmisbruik. Het Hof heeft vastgesteld dat de aanwezigheid van de Geestelijk Leider niet per se leidt tot een situatie die de doelstellingen van de stichting in gevaar brengt.
- art. 2:15 BW (Vernietiging van besluiten die in strijd zijn met de redelijkheid en billijkheid) Het Hof heeft geoordeeld dat eventuele bindende adviezen van de Geestelijk Leider kunnen worden getoetst aan de redelijkheid en billijkheid zoals bepaald in art. 2:15 BW. Dit biedt een juridisch kader om machtsmisbruik door de Geestelijk Leider te voorkomen.
Conclusie
De Hoge Raad verwerpt het beroep van het bestuur en bevestigt de beslissing van het Hof dat de statutenwijziging zonder de schriftelijke toestemming van de Geestelijk Leider niet kan plaatsvinden. Het Hof heeft terecht geoordeeld dat de statutaire positie van de Geestelijk Leider niet automatisch leidt tot een onwerkbare situatie voor de stichting en dat er voldoende waarborgen zijn tegen machtsmisbruik.
Partijen en standpunten
- Eiser: Het bestuur van de Stichting Islamitisch Sociaal Cultureel Centrum voor Flevoland
- Gedaagde: De Stichting World Islamic Mission en verweerder 1
Het bestuur verzocht om machtiging tot wijziging van de statuten van de stichting, specifiek om artikelen 11, 12 en 13 te schrappen.
World Islamic Mission en verweerder 1 voerden verweer tegen het verzoek en stelden dat de absolute macht binnen de moskee niet in strijd is met de islam.
Wetsartikelen
Tijdlijn
- 22-10-1991 De Stichting Islamitisch Sociaal Cultureel Centrum voor Flevoland wordt opgericht bij notariële akte, verleden voor notaris mr V.M.J. Hak.
- 07-09-1997 In een bestuursvergadering geeft het algemeen bestuur te kennen akkoord te gaan met het concept van de gewijzigde statuten, zoals opgemaakt door notaris mr V.M.J. Hak. De wijzigingen bestaan uit het schrappen van de artikelen 11, 12 en 13 van de bestaande statuten.
- 06-10-1997 Het bestuur dient een verzoekschrift in bij de Rechtbank te Zwolle om de statuten van de stichting te wijzigen overeenkomstig het overgelegde ontwerp notariële akte.
- 26-08-1998 De Rechtbank te Zwolle wijst het verzoek tot statutenwijziging af en ontbindt ambtshalve de stichting met ingang van 26 augustus 1998, waarbij het dagelijks bestuur tot vereffenaar wordt benoemd.
- 30-03-1999 Het Gerechtshof te Arnhem bekrachtigt in hoger beroep de beschikking van de Rechtbank voor zover het de afwijzing van het verzoek tot statutenwijziging betreft, en vernietigt de beschikking voor het overige.
- 12-05-2000 De Hoge Raad verwerpt het beroep in cassatie dat door het bestuur is ingesteld tegen de beschikking van het Gerechtshof te Arnhem. De kosten van het geding in cassatie worden begroot op nihil.