Billijke vergoeding ex art. 10 ROW vereist beoordeling omstandigheden, niet direct gerelateerd aan omzet.

Hoge Raad · 26 juni 2023 · Cassatie · Civiel recht

Arbeidsovereenkomst. Loon. Uitvinding in dienstverband. Octrooirecht (ROW art. 10). Vergoeding art. 10.2 ROW (uitzonderingskarakter; geldelijk belang uitvinding).

Rechtsvraag

Heeft [eiser] recht op een billijke vergoeding onder art. 10 lid 2 van de Rijksoctrooiwet voor het gemis aan octrooi, en zo ja, wat is de hoogte van deze vergoeding?

Regel

  • art. 10, lid 1, Rijksoctrooiwet (ROW) (Hoofdregel dat de vruchten van betaalde arbeid aan de werkgever toekomen)
  • art. 10, lid 2, Rijksoctrooiwet (ROW) (Uitzondering voor een billijke vergoeding indien het loon niet als een vergoeding voor het gemis aan octrooi wordt gezien)

Toepassing

  • art. 10, lid 1, Rijksoctrooiwet (ROW) (Hoofdregel dat de vruchten van betaalde arbeid aan de werkgever toekomen) De Rechtbank heeft geoordeeld dat in gevallen als bedoeld in art. 10 lid 1 ROW in de regel mag worden aangenomen dat het overeengekomen loon een vergoeding inhoudt voor het missen van de aanspraak op octrooi, tenzij er uitzonderlijke omstandigheden zijn die een afwijking rechtvaardigen. Dit oordeel is gebaseerd op de gedachte dat de vruchten van betaalde arbeid aan de werkgever toekomen. De rechtbank heeft zich hierbij gebaseerd op het principe dat de hoofdregel is dat de vruchten van betaalde arbeid aan de werkgever toekomen, zoals aangegeven in rechtsoverweging 3.3.1.
  • art. 10, lid 2, Rijksoctrooiwet (ROW) (Uitzondering voor een billijke vergoeding indien het loon niet als een vergoeding voor het gemis aan octrooi wordt gezien) De rechtbank heeft geoordeeld dat art. 10 lid 2 ROW een uitzonderingskarakter heeft en dat het niet in de regel voorkomende geval betreft dat het overeengekomen loon niet als vergoeding voor het gemis aan octrooi kan worden gezien. Zij heeft verder geoordeeld dat de vergoeding niet primair moet worden afgestemd op de voordelen die de werkgever van de uitvinding heeft, maar dat ook andere factoren zoals de omstandigheden waaronder de uitvinding is gedaan van belang zijn. Dit wordt ondersteund door rechtsoverweging 3.3.2.

Conclusie

De Hoge Raad heeft geoordeeld dat de Rechtbank de juiste toepassing van art. 10 lid 1 en lid 2 van de Rijksoctrooiwet heeft gevolgd. De Rechtbank heeft terecht geoordeeld dat [eiser] geen recht heeft op een hogere vergoeding dan het bedrag van ƒ 75.000,--, zoals vastgesteld, omdat het reguliere loon al een vergoeding voor het gemis aan octrooi inhoudt, tenzij er uitzonderlijke omstandigheden zijn, die hier niet zijn aangetoond.

Partijen en standpunten

  • Eiser: [eiser]
  • Gedaagde: [verweerder]

Eiser vordert een billijke vergoeding voor gemis aan octrooi, gebaseerd op een percentage van de verkoopprijs of een vast bedrag.

Gedaagde voert aan dat het overeengekomen loon van eiser reeds het gemis aan octrooi vergoedt en dat art. 10 lid 2 ROW een uitzonderingskarakter heeft.

Tijdlijn

  1. 09-10-1969 [eiser] is als 'development engineer' in dienst getreden van de vennootschap onder firma [B] en [verweerder].
  2. 31-10-1969 [eiser] heeft een uitvinding gedaan die een oplossing bood voor een probleem met menginrichtingen bij [A].
  3. 23-10-1970 Op de uitvinding is octrooi aangevraagd.
  4. 01-07-1973 [verweerder] treedt uit de firma [A] en verkrijgt alle activa en passiva.
  5. 05-1973 De arbeidsovereenkomst tussen [eiser] en [A] is geëindigd.
  6. 17-02-1982 Octrooi is verleend op de uitvinding van [eiser], uitgegeven onder nummer 168143 ten name van [verweerder].
  7. 10-09-1984 [eiser] heeft een verzoekschrift ingediend bij de Kantonrechter te Amsterdam tegen [verweerder] en de B.V. om betaling van een vergoeding.
  8. 01-07-1985 De Kantonrechter acht een deskundigenbericht noodzakelijk en verwijst de zaak naar de rol voor uitlating door partijen over de deskundigen.
  9. 19-11-1986 De Rechtbank te Amsterdam bekrachtigt het vonnis van de Kantonrechter en wijst de zaak terug voor verdere afdoening.
  10. 29-08-1988 De Kantonrechter benoemt drie deskundigen om advies en rapport uit te brengen over de vergoeding aan [eiser].
  11. 15-08-1989 De deskundigen brengen hun rapport en verdeeld advies uit over de vergoeding.
  12. 21-05-1990 De Kantonrechter gelast een comparitie van partijen.