Bestuursbesluit zonder voorafgaande aandeelhoudersgoedkeuring is nietig volgens artikel 2:14 BW.

Gerechtshof 's-Hertogenbosch · 14 april 2022 · Hoger beroep · Civiel recht

Vennootschapsrecht. Concern. Holding met twee aandeelhouders met gelijk stemrecht. Een van de aandeelhouders is tevens bestuurder. Omzetting lening van ene dochtervennootschap aan andere in agio. Geen aandeelhoudersbesluiten. Strijd met aandeelhoudersovereenkomst en statuten. Aansprakelijkheid bestuurder. Mogelijkheid schade niet aannemelijk. Voor onderzoek naar beleid bestuurder en ontslag is enquêteprocedure bij ondernemingskamer aangewezen. Gestelde omstandigheden onvoldoende om bestuurder op grond van art. 2:8 BW te dwingen als aandeelhouder in te stemmen met besluit tot ontslag van zichzelf. Afgeleide schade. Geen onbehoorlijk of onrechtmatig handelen van bestuurder jegens aandeelhouder.

Rechtsvraag

Is het besluit van het bestuur van [X] OG om de lening aan [X] Machines om te zetten in agio nietig vanwege het ontbreken van de vereiste toestemming van de aandeelhoudersvergadering, en is [geïntimeerde 3] als bestuurder aansprakelijk voor de schade die [appellant] daardoor lijdt?

Regel

  • Art. 2:14 lid 1 BW (Nietigheid van besluiten in strijd met statuten)
  • Art. 15 lid 4 van de statuten van [X] OG (Voorafgaande toestemming van de aandeelhoudersvergadering voor bestuursbesluiten)
  • Art. 2:8 BW (Redelijkheid en billijkheid binnen vennootschap)
  • HR 2 mei 1997, ECLI:NL:HR:1997:ZC2365 (Aansprakelijkheid bestuurder jegens aandeelhouder)
  • HR 20 juni 2008, ECLI:NL:HR:2008:BC4959 (Ernstig verwijt als voorwaarde voor aansprakelijkheid bestuurder)

Toepassing

  • Art. 2:14 lid 1 BW (Nietigheid van besluiten in strijd met statuten) Het besluit van het bestuur van [X] OG om de lening om te zetten in agio werd genomen zonder de vereiste voorafgaande toestemming van de aandeelhoudersvergadering, zoals vereist door de statuten van [X] OG. Hierdoor is het besluit nietig volgens art. 2:14 lid 1 BW.
  • Art. 15 lid 4 van de statuten van [X] OG (Voorafgaande toestemming van de aandeelhoudersvergadering voor bestuursbesluiten) De omzetting van de lening in agio had een belang of waarde van meer dan €50.000, waardoor voorafgaande toestemming van de aandeelhoudersvergadering van [X] OG vereist was volgens de statuten. Deze toestemming is niet gegeven, waardoor het besluit nietig is.
  • Art. 2:8 BW (Redelijkheid en billijkheid binnen vennootschap) [appellant] betoogt dat [geïntimeerde 3] op basis van redelijkheid en billijkheid moest instemmen met zijn ontslag als bestuurder, maar het hof oordeelt dat de enquêteprocedure bij de ondernemingskamer de geëigende weg is voor een dergelijk besluit.
  • HR 2 mei 1997, ECLI:NL:HR:1997:ZC2365 (Aansprakelijkheid bestuurder jegens aandeelhouder) [appellant] verwijt [geïntimeerde 3] het nalaten van het vragen van toestemming voor de omzetting van de lening, wat een schending van een specifieke zorgvuldigheidsnorm jegens [appellant] als aandeelhouder inhoudt.
  • HR 20 juni 2008, ECLI:NL:HR:2008:BC4959 (Ernstig verwijt als voorwaarde voor aansprakelijkheid bestuurder) [geïntimeerde 3] heeft de aandeelhoudersovereenkomst en de statuten niet gerespecteerd, waardoor [appellant] bescherming werd onthouden. Dit levert een ernstig verwijt op, hetgeen aansprakelijkheid voor de schade van [appellant] meebrengt.

Conclusie

Het hof oordeelt dat het besluit van het bestuur van [X] OG om de lening aan [X] Machines om te zetten in agio nietig is wegens het ontbreken van de vereiste toestemming van de aandeelhoudersvergadering. Daarnaast is [geïntimeerde 3] als bestuurder aansprakelijk voor de schade die [appellant] daardoor lijdt, omdat hij een ernstig verwijt treft voor het niet respecteren van de aandeelhoudersovereenkomst en statuten.

Partijen en standpunten

  • Eiser: [appellant]
  • Gedaagde: [geïntimeerden]

Eiser vordert nietigverklaring van besluiten tot omzetting lening in agio en ontslag van gedaagde als bestuurder, alsook schadevergoeding vanwege onrechtmatig handelen van gedaagde.

Gedaagden betwisten de vorderingen en stellen dat de aandeelhoudersvergaderingen geen besluiten hebben genomen en dat de omzetting in belang was van de Groep.

Wetsartikelen

Tijdlijn

  1. 31-12-2010 [X] OG verstrekt een achtergestelde lening van € 400.000,00 aan [X] Machines.
  2. 28-01-2011 [appellant] en [geïntimeerde 3] ondertekenen een aandeelhoudersovereenkomst die onder andere goedkeuring van de Algemene Vergadering van Aandeelhouders vereist voor bepaalde handelingen.
  3. 30-06-2016 Bespreking tussen [appellant] en [geïntimeerde 3], met aanwezigheid van accountant [Persoon A], over het omzetten van de lening van [X] OG aan [X] Machines in agio.
  4. 29-12-2016 [geïntimeerde 3] ondertekent als bestuurder een overeenkomst die de omzetting van de lening van [X] OG aan [X] Machines in agio vastlegt.
  5. 27-06-2017 [appellant] geeft via vertegenwoordiger mr. Spera aan niet akkoord te gaan met de jaarrekening 2016 vanwege de omzetting van de lening in agio zonder zijn toestemming.
  6. 06-11-2019 De rechtbank Limburg wijst de vorderingen van [appellant] af in het vonnis.
  7. 02-06-2020 Het hof heeft een tussenarrest gewezen in het hoger beroep van het vonnis van 6 november 2019.
  8. 12-04-2022 Het hof vernietigt het bestreden vonnis, verklaart het besluit tot omzetting van de lening in agio nietig, en verklaart dat [geïntimeerde 3] als bestuurder aansprakelijk is voor de schade die [appellant] lijdt door de omzetting zonder toestemming.