Architect moet waarschuwen voor overschrijding eigen honorarium bij particuliere bouwopdracht.

Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · 4 juli 2023 · Hoger beroep · Civiel recht

Architect heeft in opdracht werkzaamheden verricht voor de nieuwbouw van een woning. In geschil is of de architect is tekort geschoten in zijn zorgplicht.Het hof oordeelt dat niet is komen vast te staan dat de architect is tekort geschoten in zijn advisering en begeleiding. Ook is niet gebleken van ontwerpfouten.De architect is wel tekort geschoten in zijn waarschuwingsplicht met betrekking tot het eigen honorarium.In verband hiermee wijst het hof de vorderingen gedeeltelijk toe.

Rechtsvraag

De kernvraag is of de architect tekortgeschoten is in zijn zorgplicht jegens de opdrachtgever, met name in de advisering, begeleiding en waarschuwingsplicht met betrekking tot het honorarium.

Regel

  • art. 150 Rv (Hoofdregel van de bewijslastverdeling)
  • art. 6:83 sub a BW (Fatale oplevertermijn)
  • Haviltex-maatstaf (Uitleg van overeenkomsten)

Toepassing

  • art. 150 Rv (Hoofdregel van de bewijslastverdeling) Volgens deze regel rusten de stelplicht en bewijslast met betrekking tot de inhoud van de opdrachten aan Sax en het niet voldoen aan de zorgvuldigheidsnorm op [appellante]. Het hof oordeelde dat Sax niet de bewijslast draagt voor de feiten en omstandigheden die zij aanvoert ter betwisting van de door [appellante] gestelde feiten en omstandigheden. Het hof heeft de stellingen van [appellante] beoordeeld en geconcludeerd dat zij onvoldoende onderbouwd zijn.
  • art. 6:83 sub a BW (Fatale oplevertermijn) Het hof heeft vastgesteld dat er geen fatale oplevertermijn was afgesproken en dat Sax niet gehouden was om die termijn te bewaken. Er was geen sprake van een overeenkomst waarin Sax structureel toezicht hield op de voortgang en kwaliteit van de bouw. Sax handelde op afroep van [appellante] en factureerde op basis van bestede tijd en vaste uurtarieven.
  • Haviltex-maatstaf (Uitleg van overeenkomsten) Het hof paste de Haviltex-maatstaf toe en concludeerde dat bouwbegeleiding en toezicht op budgettering van het bouwbudget geen deel uitmaakten van de overeenkomst. De advisering en begeleiding tijdens de uitvoering vond plaats op afroep van [appellante] en werd op basis van bestede tijd en vaste uurtarieven gefactureerd. De correspondentie tussen partijen bevestigde dat er geen sprake was van structurele bouwbegeleiding en budgettoezicht.

Conclusie

Het hof concludeert dat Sax niet tekortgeschoten is in de advisering en begeleiding tijdens de uitvoering en dat er geen ontwerpfouten zijn gebleken. Echter, Sax is wel tekortgeschoten in haar waarschuwingsplicht met betrekking tot het eigen honorarium. Daardoor wordt de overeenkomst partieel ontbonden en wordt Sax veroordeeld tot terugbetaling van een deel van de facturen aan [appellante].

Partijen en standpunten

  • Eiser: [appellante]
  • Gedaagde: More Architectonic Freedom (M.A.F.) B.V., m.h.o.d.n. Sax Architecten

[appellante] vorderde een verklaring voor recht dat de overeenkomst (partieel) is ontbonden, terugbetaling van € 55.883,-, schadevergoeding op te maken bij staat en betaling van een voorschot van € 17.500,-.

Sax betwistte de tekortkomingen in advisering en begeleiding, evenals de ontwerpfouten, en stelde dat de advisering op afroep en tegen uurtarief plaatsvond.

Wetsartikelen

Tijdlijn

  1. 27-07-2016 Sax stuurt een offerte naar [appellante] voor een schetsontwerp, een definitief ontwerp (exclusief constructieve tekeningen en berekeningen) en de aanvraag van een omgevingsvergunning. Honorarium: € 15.125,- inclusief btw.
  2. 07-03-2017 Sax stuurt een tweede offerte naar [appellante] voor aanvullende werkzaamheden zoals overleg met aannemer en installateur, uitwerken van uitvoeringsdetails en advisering gedurende de uitvoering. Honorarium: € 9.680,- inclusief btw voor bepaalde werkzaamheden en op basis van uurtarieven voor andere.
  3. 22-03-2017 Sax vraagt namens [appellante] een omgevingsvergunning aan bij de gemeente Assen.
  4. 21-06-2017 De gemeente Assen verstrekt de omgevingsvergunning voor de nieuwbouw van de woning.
  5. 07-11-2017 [appellante] sluit een aannemingsovereenkomst met aannemersbedrijf Gebr. [naam2] B.V. voor de bouw van haar woning.
  6. 09-01-2018 De eerste bouwvergadering vindt plaats. Er wordt besproken dat de aannemer voor de bouwvakantie zijn werkzaamheden zou afronden.
  7. 30-11-2018 Sax schrijft aan [appellante] over een offerte voor een keukenblad en vraagt of dit in haar financiële beeld past.
  8. 04-10-2019 [appellante] ontbindt gedeeltelijk de overeenkomst met Sax en stelt Sax aansprakelijk voor haar schade.
  9. 14-02-2020 [naam3] van EMN rapporteert over vermeende tekortkomingen in de advisering en begeleiding gedurende de uitvoering en vermeende ontwerpfouten.
  10. 07-06-2022 De discussie tussen [appellante] en aannemer [naam2] over enkele facturen wordt beëindigd in een minnelijke regeling.
  11. 09-06-2022 De woning wordt opgeleverd aan [appellante].
  12. 12-05-2023 Er vindt een mondelinge behandeling plaats bij het hof. Van de zitting wordt een proces-verbaal opgemaakt.