Eenzijdig wijzigingsbeding zonder duidelijke criteria is oneerlijk en oneerlijke handelspraktijk vereist geen causaliteit.

Rechtsvraag

Is het eenzijdige wijzigingsbeding in de algemene voorwaarden van Vattenfall oneerlijk, en is de mededeling op hun website een oneerlijke handelspraktijk?

Regel

• Richtlijn 93/13/EEG van de Raad van 5 april 1993 (oneerlijke bedingen in consumentenovereenkomsten)
• Richtlijn 2005/29 inzake oneerlijke handelspraktijken
• Artikel 6:193c lid 1 BW (misleidende handelspraktijken)
• Artikel 3:52 lid 1 onder d BW (verjaringstermijn voor vernietigingsvorderingen)
• Artikel 6:203 BW (onverschuldigde betaling)

Toepassing

• Richtlijn 93/13/EEG van de Raad van 5 april 1993 Het hof oordeelt dat het eenzijdige wijzigingsbeding in de Algemene Voorwaarden 2017 oneerlijk is omdat het niet aan de transparantie-eisen voldoet. De redenen voor tariefwijzigingen zijn te algemeen geformuleerd, en Vattenfall heeft niet voldoende duidelijk gemaakt welke economische gevolgen kunnen voortvloeien uit het beding. Bovendien werd [geïntimeerde] niet redelijke tijd vooraf geïnformeerd over de tariefwijziging per 1 april 2022 en had zij geen reële opzegmogelijkheid.
• Richtlijn 2005/29 inzake oneerlijke handelspraktijken De mededeling op de website van Vattenfall dat tarieven slechts twee keer per jaar wijzigen, terwijl in 2022 ook een tussentijdse wijziging plaatsvond, wordt als misleidend beschouwd. Dit is in strijd met artikel 6 lid 1 van de richtlijn en artikel 6:193c lid 1 BW, omdat het een gemiddelde consument kan misleiden en kan beïnvloeden in zijn besluitvorming.
• Artikel 6:193c lid 1 BW Het hof oordeelt dat de mededeling op de website van Vattenfall misleidend is, omdat het onjuiste informatie betreft met betrekking tot de frequentie van tariefwijzigingen bij een variabel contract. Dit kan de beslissing van de consument beïnvloeden om het contract aan te gaan of voort te zetten.
• Artikel 3:52 lid 1 onder d BW Het hof oordeelt dat de verjaringstermijn voor vernietiging van het wijzigingsbeding niet is ingegaan, omdat Vattenfall niet expliciet een beroep heeft gedaan op het wijzigingsbeding in haar communicatie met [geïntimeerde].
• Artikel 6:203 BW Omdat het wijzigingsbeding als oneerlijk is aangemerkt, zijn de prijsverhogingen op basis daarvan onverschuldigd betaald. [geïntimeerde] heeft derhalve recht op terugbetaling van de teveel betaalde bedragen.

Conclusie

De rechter concludeert dat het eenzijdige wijzigingsbeding in de algemene voorwaarden van Vattenfall oneerlijk is en dat de mededeling over de tariefwijzigingen op hun website een oneerlijke handelspraktijk vormt. Het vonnis van de kantonrechter wordt bekrachtigd, en Vattenfall wordt veroordeeld in de proceskosten.

Partijen en standpunten

• Eiser: [geïntimeerde]
• Gedaagde: Vattenfall Sales Nederland N.V.

[geïntimeerde] vorderde een verbod op tariefwijzigingen per 1 april 2022, vernietiging van het wijzigingsbeding als oneerlijk en een verklaring dat Vattenfall een oneerlijke handelspraktijk heeft gepleegd.

Vattenfall voerde aan dat het wijzigingsbeding niet oneerlijk is, beriep zich op verjaring, rechtsverwerking, en bepleitte dat de mededeling op de website geen oneerlijke handelspraktijk is.

Wetsartikelen

• art. 6:6:193c lid 1 BW
• art. 3:3:51 lid 3 BW
• art. 3:3:52 lid 1 BW
• art. 6:6:235 lid 4 BW
• art. 6:6:238 lid 2 BW
• art. 6:6:203 BW
• art. 6:6:258 BW

Tijdlijn

1. 14-01-2013 [geïntimeerde] heeft een overeenkomst tot levering van elektriciteit en gas tegen een variabele prijs met Nuon, de rechtsvoorgangster van Vattenfall, gesloten. Artikel 19 van de toepasselijke Algemene Voorwaarden 2006 bevat een eenzijdig wijzigingsbeding.
2. 01-08-2013 De Algemene Voorwaarden 2006 zijn vervangen door de Algemene Voorwaarden 2013, waarin artikel 17 een eenzijdig wijzigingsbeding bevat.
3. 04-01-2015 [geïntimeerde] heeft als aanvulling op de lopende overeenkomst een overeenkomst 'Blijven Loont Energie' met Nuon gesloten, waarbij klanten onder voorwaarden een jaarlijks oplopende korting op het variabele tarief ontvangen.
4. 01-04-2017 Vattenfall heeft haar algemene voorwaarden gewijzigd naar de Algemene Voorwaarden 2017. Artikel 19.3 geeft redenen waarom leveringstarieven kunnen worden veranderd.
5. 22-03-2022 Vattenfall heeft [geïntimeerde] in een brief geïnformeerd over een tariefswijziging per 1 april 2022, mede vanwege ontwikkelingen in Oekraïne.
6. 2022 Op de Vattenfall website werd aangegeven dat tarieven met een variabel contract twee keer per jaar worden gewijzigd, wat onjuist bleek te zijn.
7. 24-02-2023 [geïntimeerde] heeft in eerste aanleg gevorderd dat de tariefwijziging van 1 april 2022 ongedaan wordt gemaakt en dat het wijzigingsbeding als oneerlijk wordt verklaard. De kantonrechter heeft in haar voordeel geoordeeld.
8. 08-03-2023 Vattenfall is in hoger beroep gegaan tegen het vonnis van de kantonrechter.
9. 21-10-2024 Partijen hebben hun zaak tijdens de mondelinge behandeling toegelicht. Vattenfall werd vertegenwoordigd door mr. Kole en mr. T. van Malssen, en [geïntimeerde] door mr. Horsch.
10. 25-03-2025 Het hof heeft het bestreden vonnis bekrachtigd en Vattenfall veroordeeld in de proceskosten in hoger beroep.