Bij ernstige bestuurlijke impasse in stichting kan onderzoek en onmiddellijke voorzieningen gerechtvaardigd zijn.

Rechtsvraag

Zijn er gegronde redenen om te twijfelen aan een juist beleid en een juiste gang van zaken van Stichting De Gelderhorst, en dienen er onmiddellijke voorzieningen te worden getroffen om de bestuurlijke impasse te doorbreken?

Regel

• art. 2:346 BW (Rechtspersonen - Verzoek tot enquête door belanghebbenden)
• art. 2:347 BW (Rechtspersonen - Bevoegdheid tot verzoeken van een enquête)
• art. 282 lid 4 Rv (Rechtsvordering - Verzoek tot onmiddellijke voorzieningen door belanghebbende)
• art. 2:350 lid 4 BW (Rechtspersonen - Benoeming raadsheer-commissaris)
• art. 27 en 28 Wkkgz (Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg - Aanwijzingsbevoegdheid Minister van VWS)

Toepassing

• art. 2:346 BW (Rechtspersonen - Verzoek tot enquête door belanghebbenden) De Ondernemingskamer heeft vastgesteld dat er gegronde redenen zijn om aan een juist beleid en juiste gang van zaken van De Gelderhorst te twijfelen, gezien de verstoring tussen verschillende geledingen van de organisatie en de bestuurlijke impasse. De betrokkenheid van alle partijen bij de problemen werd erkend. Het onderzoek naar het beleid en de gang van zaken werd daarom gelast vanaf 1 oktober 2014. De rol van alle geledingen, waaronder bestuur, raad van toezicht, ondernemingsraad en cliëntenraad, wordt meegenomen in het onderzoek.
• art. 2:347 BW (Rechtspersonen - Bevoegdheid tot verzoeken van een enquête) De Ondernemingskamer heeft geoordeeld dat de ondernemingsraad en cliëntenraad, evenals De Gelderhorst zelf, bevoegd zijn om een enquêteverzoek in te dienen. IGZ behoort niet tot de kring van degenen die op grond van de artikelen 2:346 en 2:347 BW bevoegd zijn tot het indienen van een enquêteverzoek, en is daarom niet-ontvankelijk verklaard in haar verzoek.
• art. 282 lid 4 Rv (Rechtsvordering - Verzoek tot onmiddellijke voorzieningen door belanghebbende) IGZ is als belanghebbende bevoegd om de Ondernemingskamer te verzoeken onmiddellijke voorzieningen te treffen. De Ondernemingskamer heeft onmiddellijke voorzieningen getroffen door de schorsing van [A] als voorzitter en lid van de raad van toezicht en de benoeming van een tijdelijk bestuurder met beslissende stem om de bestuurlijke impasse te doorbreken.
• art. 2:350 lid 4 BW (Rechtspersonen - Benoeming raadsheer-commissaris) De Ondernemingskamer heeft mr. M.M.M. Tillema benoemd tot raadsheer-commissaris om toezicht te houden op de uitvoering van het onderzoek en de onmiddellijke voorzieningen.
• art. 27 en 28 Wkkgz (Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg - Aanwijzingsbevoegdheid Minister van VWS) IGZ, althans de Minister van VWS, is op de voet van de artikelen 27 en 28 Wkkgz bevoegd een aanwijzing te geven aan een zorgaanbieder. De Ondernemingskamer heeft erkend dat IGZ betrokken is bij de bestuurlijke problemen en dat haar wettelijke taak van invloed kan zijn op de uitoefening van haar bevoegdheden ten aanzien van De Gelderhorst.

Conclusie

De Ondernemingskamer concludeert dat er gegronde redenen zijn om te twijfelen aan een juist beleid en juiste gang van zaken van De Gelderhorst. Er wordt een onderzoek gelast naar het beleid en de gang van zaken vanaf 1 oktober 2014. Tevens worden onmiddellijke voorzieningen getroffen om de bestuurlijke impasse te doorbreken: [A] wordt geschorst als lid en voorzitter van de raad van toezicht, en er wordt een tijdelijk bestuurder en voorzitter van de raad van toezicht benoemd met beslissende stem.

Partijen en standpunten

• Eiser: Stichting De Gelderhorst Landelijk Centrum voor Oudere Doven (vertegenwoordigd door haar raad van toezicht)
• Gedaagde: Stichting De Gelderhorst Landelijk Centrum voor Oudere Doven (vertegenwoordigd door haar bestuurder)

De raad van toezicht verzocht een onderzoek naar beleid van De Gelderhorst en onmiddellijke voorzieningen vanwege twijfel aan juist beleid.

De bestuurder stelde dat de raad van toezicht statuten negeert en niet in goed overleg tot een oplossing wil komen.

Wetsartikelen

• art. 282 lid 4 Rv
• art. 30 WOR
• art. 25 WOR
• art. 2:2:350 lid 4 BW

Tijdlijn

1. 08-02-1994 De Gelderhorst is opgericht met als doel het verlenen van huisvesting, verzorging en overige diensten aan oudere doven.
2. 1999 [B] wordt de (enig) bestuurder van De Gelderhorst, met een geschiedenis van bestuur sinds 1989 bij een rechtsvoorganger.
3. 25-02-2016 Twee leden van de raad van toezicht, [H] en [I], treden terug, waardoor de raad nog uit drie personen bestaat.
4. 12-05-2015 [B] verzoekt om beëindiging van zijn arbeidsovereenkomst per 1 augustus 2016 wegens het bereiken van de leeftijd van 65 jaar.
5. 15-07-2015 De raad van toezicht informeert de ondernemingsraad en de cliëntenraad over het streven een nieuwe bestuurder te benoemen in de eerste twee maanden van 2016.
6. 25-08-2015 Overleg met [E] van K+V over de opvolging van [B] als bestuurder, waarbij gekozen wordt voor het combineren van de functie van directeur en bestuurder.
7. 15-10-2015 [A] uit vrees voor bindende afspraken over een huurovereenkomst zonder robuuste businesscase en vraagt om kosten- en opbrengstenanalyse.
8. 16-10-2015 De raad van toezicht biedt excuses aan de ondernemingsraad voor de niet zorgvuldige communicatie over de werving van een nieuwe bestuurder.
9. 05-11-2015 De ondernemingsraad zegt unaniem en onvoorwaardelijk het vertrouwen op in de raad van toezicht wegens slechte communicatie en eigen koers varen.
10. 03-12-2015 De ondernemingsraad en cliëntenraad stemmen in met voorstellen van bemiddelaar [G], waaronder het stopzetten van de benoemingsprocedure voor een nieuwe bestuurder.
11. 11-12-2015 [B] geeft aan niet bereid te zijn om het plan van de raad van toezicht te onderschrijven vanwege verlies van vertrouwen binnen de organisatie.
12. 19-01-2016 De raad van toezicht bevestigt steun voor het meerjarenbeleidsplan en uitbreiding van De Gelderhorst, afhankelijk van haalbaarheidsonderzoek.