Algemene maatregelen kunnen niet vrij verkeer diensten informatiemaatschappij beperken zonder individuele vaststelling.
Regeling aanpak flitskrediet is onverbindend wegens strijd met de Aanpassingswet Richtlijn inzake elektronische handel. AFM mag niet optreden tegen een Spaanse aanbieder van flitskredieten. Die kredietaanbieder valt namelijk onder Spaans toezicht. De Regeling aanpak flitskrediet brengt (flits)kredietaanbieders uit andere EU lidstaten (toch) onder Nederlands toezicht, maar het Unierecht laat geen algemene regeling toe. Bovendien heeft Nederland nagelaten Spanje en de Europese Commissie van tevoren in te lichten.
Rechtsvraag
De centrale juridische vraag is of de Regeling aanpak flitskrediet in strijd is met artikel V van de Aanpassingswet richtlijn inzake elektronische handel en of AFM bevoegd was om een openbare waarschuwing uit te vaardigen tegen [kredietaanbieder] op basis van een vermeende overtreding van artikel 115a van het BGfo.
Regel
- Art. 3, Richtlijn inzake elektronische handel (beschermt het vrije verkeer van diensten van de informatiemaatschappij)
- Art. V, Aanpassingswet richtlijn inzake elektronische handel (implementatie van de Richtlijn inzake elektronische handel in Nederland)
- Art. 115a, BGfo (maximale kredietvergoeding voor kredietverleners)
Toepassing
- Art. 3, Richtlijn inzake elektronische handel (beschermt het vrije verkeer van diensten van de informatiemaatschappij) Het College beoordeelt of de Regeling aanpak flitskrediet in strijd is met de Richtlijn inzake elektronische handel. Volgens het Hof van Justitie van de Europese Unie mogen lidstaten het vrije verkeer van diensten niet beperken door algemene maatregelen zonder onderscheid vast te stellen. Omdat de Regeling aanpak flitskrediet een algemene werking heeft en zich niet beperkt tot een specifieke dienstverlener, valt deze niet onder 'maatregelen die worden genomen ten aanzien van een bepaalde dienst' zoals bedoeld in artikel 3 van de Richtlijn.
- Art. V, Aanpassingswet richtlijn inzake elektronische handel (implementatie van de Richtlijn inzake elektronische handel in Nederland) De Regeling aanpak flitskrediet is in strijd met artikel V van de Aanpassingswet omdat Nederland Spanje niet vooraf in kennis heeft gesteld van de maatregelen, zoals vereist. De procedurele voorwaarden van de Aanpassingswet zijn niet nageleefd, wat betekent dat de Regeling onverbindend is.
- Art. 115a, BGfo (maximale kredietvergoeding voor kredietverleners) Aangezien de Regeling aanpak flitskrediet onverbindend is verklaard, is artikel 115a van het BGfo niet van toepassing op [kredietaanbieder]. Hierdoor is er geen sprake van een overtreding en was AFM niet bevoegd om een openbare waarschuwing uit te vaardigen tegen [kredietaanbieder].
Conclusie
De Regeling aanpak flitskrediet is onverbindend omdat deze in strijd is met artikel V van de Aanpassingswet richtlijn inzake elektronische handel. Hierdoor is artikel 115a van het BGfo niet van toepassing op [kredietaanbieder] en heeft [kredietaanbieder] deze bepaling niet overtreden. AFM was daarom niet bevoegd om een openbare waarschuwing uit te vaardigen. Het College bevestigt de uitspraak van de rechtbank Rotterdam.
Wetsartikelen
Tijdlijn
- 04-12-2020 AFM besloot een openbare waarschuwing uit te vaardigen om het Nederlandse publiek te informeren dat [kredietaanbieder] krediet aanbiedt in Nederland met een hogere kredietvergoeding dan toegestaan volgens artikel 115a van het BGfo.
- 03-03-2021 De voorzieningenrechter van de rechtbank Rotterdam schorste de openbare waarschuwing op verzoek van [kredietaanbieder]. De rechter twijfelde of de Regeling aanpak flitskrediet in overeenstemming was met de Aanpassingswet richtlijn inzake elektronische handel.
- 06-09-2021 AFM verklaarde de bezwaren van [kredietaanbieder] tegen het besluit tot het uitvaardigen van een openbare waarschuwing ongegrond.
- 19-01-2023 De rechtbank Rotterdam verklaarde het beroep van [kredietaanbieder] gegrond, vernietigde het bestreden besluit en herroepen het besluit tot het uitvaardigen van een openbare waarschuwing.
- 20-11-2024 Een zitting werd gehouden met gesloten deuren, waarbij de gemachtigden van AFM en [kredietaanbieder] aanwezig waren.
- 28-01-2025 Het College bevestigde de uitspraak van de rechtbank Rotterdam. Het College verklaarde de Regeling aanpak flitskrediet onverbindend, waardoor artikel 115a van het BGfo niet van toepassing is op [kredietaanbieder]. AFM werd veroordeeld in de proceskosten van [kredietaanbieder] en een griffierecht van € 579,- werd geheven.