Contracten moeten duidelijke kostencomponenten bevatten; onduidelijkheden komen voor rekening van de professionele partij.
Verbintenissenrecht; overeenkomstenrecht; algemene voorwaarden. Geschil tussen exploitant stadsverwarming en belangenstichting over verschuldigdheid periodieke aansluitbijdrage. Uitleg overeenkomst; Haviltex-criterium (art. 3:33 BW; art. 3:35 BW).
Rechtsvraag
Kan Ennatuurlijk een periodieke 'aansluitbijdrage' in rekening brengen aan verbruikers van stadsverwarming in Eindhoven zonder dat hier een duidelijke contractuele grondslag voor is?
Regel
- Art. 3.3, Algemene Aansluitvoorwaarden 2014 (onderscheid kosten levering en aansluiting)
- Art. 14, Algemene Leveringsvoorwaarden (kosten voor aansluiting en levering)
- Haviltex-maatstaf (uitleg van overeenkomsten op basis van partijenbedoeling)
Toepassing
- Art. 3.3, Algemene Aansluitvoorwaarden 2014 (onderscheid kosten levering en aansluiting) Het hof oordeelde dat de Algemene Aansluitvoorwaarden een duidelijk onderscheid maken tussen kosten voor levering en kosten voor het tot stand brengen en in stand houden van een aansluiting. De kosten voor het realiseren van een aansluiting vallen volgens het hof niet onder de leveringsovereenkomst, maar vereisen een aparte aansluitovereenkomst. Ennatuurlijk heeft geen duidelijke contractuele basis aangetoond voor het periodiek in rekening brengen van een aansluitbijdrage. (rov. 5.12.1, 5.12.2)
- Art. 14, Algemene Leveringsvoorwaarden (kosten voor aansluiting en levering) Het hof interpreteerde art. 14 zodanig dat de aanvrager van een aansluiting de kosten voor het tot stand brengen van de aansluiting verschuldigd is, terwijl de verbruiker de kosten voor het in stand houden van de aansluiting als vastrecht betaalt. Deze interpretatie betekent dat er geen contractuele basis is voor het in rekening brengen van een periodieke aansluitbijdrage aan bestaande verbruikers. (rov. 5.12.2, 5.21)
- Haviltex-maatstaf (uitleg van overeenkomsten op basis van partijenbedoeling) Volgens de Haviltex-maatstaf moet worden bekeken wat partijen redelijkerwijs van elkaar mochten verwachten. Het hof oordeelde dat de welkomstbrief en bijbehorende documenten geen duidelijke informatie gaven over de aansluitbijdrage, waardoor verbruikers niet op de hoogte waren van deze kosten. Ennatuurlijk heeft nagelaten om deze kosten transparant en duidelijk te communiceren, wat in strijd is met de verwachtingen die op basis van de Haviltex-maatstaf aan een professionele partij mogen worden gesteld. (rov. 5.9.1, 5.9.2, 5.11)
Conclusie
De Hoge Raad heeft het cassatieberoep van Ennatuurlijk verworpen. De rechter concludeerde dat er geen contractuele grondslag is voor het in rekening brengen van een periodieke aansluitbijdrage aan verbruikers van stadsverwarming in Eindhoven. Ennatuurlijk heeft niet kunnen aantonen dat verbruikers op de hoogte waren of hadden moeten zijn van de verplichting tot het betalen van deze bijdrage, waardoor de vordering van SSE werd toegewezen.
Partijen en standpunten
- Eiser: Ennatuurlijk B.V.
- Gedaagde: Stichting Stadsverwarming Eindhoven
Ennatuurlijk stelt dat zij gerechtigd is een jaarlijkse aansluitbijdrage in rekening te brengen bij verbruikers van stadsverwarming.
SSE vordert een verklaring voor recht dat Ennatuurlijk zonder rechtsgrond een jaarlijkse aansluitbijdrage in rekening brengt bij verbruikers.
Wetsartikelen
Tijdlijn
- 1990 Ennatuurlijk begint met het voorzien van ongeveer 5.600 woningen in Eindhoven van stadsverwarming en exploiteert een warmtenet.
- 2011 Ennatuurlijk informeert haar verbruikers via een brief over de afzonderlijke vermelding van de aansluitbijdrage op facturen vanaf 2012.
- 2012 Ennatuurlijk begint op haar facturen een separate post ‘bijdrage aansluitkosten’ of ‘aansluitbijdrage’ op te nemen.
- 2015 Stichting Stadsverwarming Eindhoven (SSE) wordt opgericht om de belangen van stadsverwarmingsverbruikers in Eindhoven te behartigen.
- 26-01-2022 De rechtbank Oost-Brabant wijst de vordering van SSE toe, verklarend dat Ennatuurlijk zonder rechtsgrond een aansluitbijdrage in rekening bracht.
- 16-07-2024 Het gerechtshof 's-Hertogenbosch bekrachtigt het vonnis van de rechtbank, bevestigend dat er geen contractuele basis was voor de aansluitbijdrage.
- 23-01-2026 De Hoge Raad verwerpt het cassatieberoep van Ennatuurlijk en veroordeelt hen in de kosten van het geding in cassatie.