Vorderingen uit telefoonabonnementen blijven geldig ondanks vernietigbaarheid toestelgedeelte.

Hoge Raad · 9 juli 2021 · Cassatie · Civiel recht; Verbintenissenrecht

Verbintenissenrecht (art. 6:74 BW; art. 7:17 BW). Cessie van vorderingen uit mobiele telefooncontracten met ‘gratis’ toestel. Toerekenbare tekortkoming wegens levering van nietige c.q. vernietigbare vorderingen in het licht van prejudiciële beslissing van de Hoge Raad dat op het 'toestelgedeelte' de regels van koop op afbetaling en consumentenkrediet van toepassing zijn? Non-conformiteit?

Rechtsvraag

Is Vodafone tekortgeschoten in de nakoming van de cessieovereenkomst met Hoist door vorderingen over te dragen die deels voortvloeien uit overeenkomsten van koop op afbetaling of kredietovereenkomsten, welke vernietigd kunnen worden?

Regel

  • art. 7A:1576 lid 2 BW (oud) (niet van kracht worden van koop op afbetaling bij ontbreken koopprijs)
  • art. 7:10 BW (risico-overgang bij koop van vordering)
  • art. 7:15 BW (levering vrij van bijzondere lasten of beperkingen)
  • art. 7:17 BW (conformiteit van het gekochte)

Toepassing

  • art. 7A:1576 lid 2 BW (oud) (niet van kracht worden van koop op afbetaling bij ontbreken koopprijs) Het hof oordeelde dat hoewel het toesteldeel van het telefoonabonnement niet van kracht is geworden omdat de koopprijs niet in de overeenkomst is opgenomen, dit niet betekent dat het gehele telefoonabonnement niet van kracht is geworden. Dit artikel ziet alleen op koop op afbetaling en niet op het telecommunicatiegedeelte. Hoist heeft niet gesteld dat consumenten voorafgaand aan de cessie reeds van hun vernietigingsrecht gebruik hebben gemaakt. (rov. 3.3-3.5)
  • art. 7:10 BW (risico-overgang bij koop van vordering) Het hof oordeelde dat partijen niet zijn afgeweken van art. 7:10 BW, wat inhoudt dat het risico van de vorderingen bij de koper ligt vanaf levering. Hoist had de mogelijkheid om binnen drie maanden na overdracht Vodafone aan te spreken op vorderingen die niet aan de overeenkomst voldeden, maar heeft dit niet gedaan. (rov. 3.6)
  • art. 7:15 BW (levering vrij van bijzondere lasten of beperkingen) Het hof oordeelde dat de juridische kwalificatie van de overeenkomsten niet als een bijzondere last of beperking kan worden aangemerkt volgens art. 7:15 BW. De moeilijk incasseerbaarheid van de vorderingen is geen bijzondere last of beperking in de zin van dit artikel. (rov. 3.7)
  • art. 7:17 BW (conformiteit van het gekochte) Het hof heeft op basis van de cessieovereenkomst geoordeeld dat de vorderingen beantwoorden aan de overeenkomst. De bezwaren van Hoist zien op de juridische kwalificatie en niet op de conformiteit zoals vastgelegd in de overeenkomst. (rov. 3.6-3.7)

Conclusie

De Hoge Raad verwerpt het principale beroep van Hoist. Vodafone is niet tekortgeschoten in de nakoming van de cessieovereenkomst. De juridische kwalificatie van de vorderingen en de mogelijkheid tot vernietiging van het toesteldeel van de overeenkomsten leiden niet tot een tekortkoming van Vodafone.

Partijen en standpunten

  • Eiser: Hoist Finance AB
  • Gedaagde: Vodafone Libertel B.V.

Hoist vordert primair een verklaring voor recht dat Vodafone tekortgeschoten is in de nakoming van de cessieovereenkomst en subsidiair vernietiging van de overeenkomst wegens dwaling, naast terugbetaling van de koopprijs en schadevergoeding.

Vodafone stelt dat de overeenkomsten met klanten geldig zijn en dat de vorderingen, zelfs als het 'toesteldeel' vernietigd kan worden, nog steeds bestaan voor het 'abonnementsgedeelte'. Vodafone betwist dat er sprake is van tekortkoming of dwaling.

Wetsartikelen

Tijdlijn

  1. 10-01-2012 Vodafone en Hoist sluiten een cessieovereenkomst waarbij Vodafone vorderingen op klanten overdraagt aan Hoist.
  2. 05-09-2012 Vodafone en Hoist sluiten een tweede cessieovereenkomst met betrekking tot de overdracht van vorderingen.
  3. 27-12-2013 Vodafone en Hoist sluiten een derde cessieovereenkomst die vorderingen op naam overdraagt voor de periode van 1 januari 2014 tot 30 juni 2015.
  4. 13-06-2013 De kantonrechter te Delft stelt een prejudiciële vraag aan de Hoge Raad over de kwalificatie van telefoonabonnementen inclusief toestel als consumentenkrediet of koop op afbetaling.
  5. 13-06-2014 De Hoge Raad beslist dat telefoonabonnementen inclusief toestel in beginsel onder de regels van consumentenkrediet en koop op afbetaling vallen.
  6. 12-02-2016 De Hoge Raad beantwoordt opnieuw prejudiciële vragen over telefoonabonnementen inclusief toestel en oordeelt dat de rechter ambtshalve de regels voor koop op afbetaling moet toepassen.
  7. 29-03-2017 De rechtbank Amsterdam wijst de vorderingen van Hoist af in de zaak tegen Vodafone.
  8. 17-01-2018 De rechtbank Amsterdam bekrachtigt haar eerdere beslissing in de zaak van Hoist tegen Vodafone.
  9. 10-09-2019 Het gerechtshof Amsterdam bekrachtigt het vonnis van de rechtbank en verwerpt de vorderingen van Hoist tegen Vodafone.
  10. 09-07-2021 De Hoge Raad verwerpt het principale cassatieberoep van Hoist tegen het arrest van het gerechtshof Amsterdam.