Borgtochtovereenkomst is niet wederkerig, ontbinding bij tekortkoming schuldeiser niet mogelijk.

Hoge Raad · 15 juni 2018 · Cassatie · Civiel recht

Borgtocht (art. 7:850 BW). Vraag of borgtochtovereenkomst op grond van art. 6:265 BW ontbonden kan worden. Wederkerige overeenkomst (art. 6:261 lid 1 BW)? Rechtsbetrekking die strekt tot wederzijds verrichten van prestaties (art. 6:261 lid 2 BW)? Schending zorgvuldigheidsverplichting door schuldeiser.

Rechtsvraag

Kan Wave B.V. de borgtochtovereenkomst met ABN AMRO ontbinden op grond van een tekortkoming door ABN AMRO in haar zorgvuldigheidsverplichtingen?

Regel

  • art. 7:850 lid 1 BW (Borgtocht is een eenzijdige overeenkomst)
  • art. 6:265 BW (Ontbinding wederkerige overeenkomst bij tekortkoming)
  • art. 6:261 lid 2 BW (Regels van wederkerige overeenkomsten van toepassing bij nauwe samenhang van verplichtingen)

Toepassing

  • art. 7:850 lid 1 BW (Borgtocht is een eenzijdige overeenkomst) De Hoge Raad oordeelt dat de borgtochtovereenkomst een eenzijdige overeenkomst is, omdat alleen de borg (Wave B.V.) een verbintenis aangaat. De schuldeiser (ABN AMRO) neemt geen wederzijdse verbintenis op zich. Daarom is ontbinding op grond van art. 6:265 BW niet van toepassing. Dit is onderbouwd door de vaststelling dat de verplichtingen van de schuldeiser niet in een ruilverhouding staan tot de verbintenis van de borg. (Rechtsoverweging 3.4.1)
  • art. 6:265 BW (Ontbinding wederkerige overeenkomst bij tekortkoming) Omdat de borgtochtovereenkomst een eenzijdige overeenkomst is, geldt de mogelijkheid tot ontbinding op grond van een tekortkoming niet. Zelfs als ABN AMRO haar zorgvuldigheidsverplichtingen heeft geschonden, verleent dit Wave niet het recht op ontbinding. De verplichtingen van ABN AMRO staan niet in ruilverhouding tot de verbintenis van Wave. (Rechtsoverweging 3.4.2)
  • art. 6:261 lid 2 BW (Regels van wederkerige overeenkomsten van toepassing bij nauwe samenhang van verplichtingen) De Hoge Raad heeft niet vastgesteld dat er sprake is van een rechtsbetrekking met nauwe samenhang tussen de verplichtingen van Wave en ABN AMRO die als wederkerig kan worden beschouwd. Wave heeft in de feitelijke instanties onvoldoende feiten gesteld om een dergelijke rechtsbetrekking aan te nemen. (Rechtsoverweging 3.4.3)

Conclusie

De Hoge Raad concludeert dat de borgtochtovereenkomst niet kan worden ontbonden door Wave B.V. op grond van een tekortkoming door ABN AMRO, omdat het een eenzijdige overeenkomst betreft en er geen sprake is van een wederkerige rechtsbetrekking. Het principale beroep van Wave wordt verworpen.

Partijen en standpunten

  • Eiser: Wave B.V.
  • Gedaagde: ABN AMRO N.V.

Wave vordert ontbinding van de borgtochtovereenkomst wegens tekortkoming van ABN AMRO in zorgvuldigheidsverplichtingen, en schadevergoeding.

ABN AMRO stelt dat er geen tekortkoming is die ontbinding rechtvaardigt en dat de borgtochtovereenkomst niet wederkerig is.

Wetsartikelen

Tijdlijn

  1. 29-06-2010 Fortis Bank Nederland N.V. verstrekt een krediet in rekening-courant aan S3 en A Holding B.V. met een limiet van € 3.000.000 en een einddatum van 1 november 2010.
  2. 25-06-2010 De bestuurder van Wave B.V. tekent een borgtochtovereenkomst als zakelijke borg voor het krediet aan S3&A, tot een maximum van € 3.000.000.
  3. 19-04-2010 Fortis informeert Wave per brief over de bereidheid tot het afgeven van een borgtocht en de voorwaarden waaronder deze zal worden geretourneerd.
  4. 01-11-2010 S3&A komt haar verplichtingen uit de kredietovereenkomst niet na en betaalt het krediet niet terug op de vervaldatum.
  5. 26-08-2011 ABN AMRO waarschuwt S3&A dat de kredietlimiet is overschreden en verzoekt de debetstand terug te brengen.
  6. 09-01-2012 ABN AMRO informeert S3&A en Wave over het vervallen van de kredietfaciliteit en de intentie om zekerheden en borgtocht uit te winnen.
  7. 30-05-2012 Surseance van betaling wordt verleend aan Partner Logistics Group B.V. en Partner Logistics Europe B.V., kort daarna failliet verklaard.
  8. 26-09-2012 ABN AMRO informeert Wave over de noodzaak om de borgtocht uit te winnen en stelt een betalingstermijn van 14 dagen.
  9. 11-12-2013 De rechtbank Zeeland-West-Brabant wijst de vordering van ABN AMRO in conventie toe en de vordering van Wave in reconventie af.
  10. 22-12-2015 Het gerechtshof 's-Hertogenbosch bekrachtigt het vonnis van de rechtbank in hoger beroep.
  11. 06-12-2016 Het hof bekrachtigt het eindvonnis van de rechtbank en verwerpt de grieven van Wave.
  12. 22-03-2018 De advocaat van Wave reageert op de conclusie van de Advocaat-Generaal die strekt tot verwerping van het principale cassatieberoep.