Bestuurders moeten zorgvuldigheid betrachten jegens alle betrokkenen bij de vennootschap en haar onderneming.

Hoge Raad · 4 april 2014 · Cassatie · Civiel recht

Vennootschapsrecht. Enquêterecht. Joint venture. Belang van de vennootschap: bevorderen van bestendige succes onderneming en, bij joint venture, aard en inhoud samenwerking aandeelhouders. Zorgvuldigheidsplicht met betrekking tot belangen van stakeholders. HR 9 juli 2010, ECLI:NL:HR:2010:BM0976, NJ 2010/544; HR 12 juli 2013, ECLI:NL:HR:2013:BZ9145, NJ 2013/461; HR 14 september 2007, ECLI:NL:HR:2007:BA4117, NJ 2007/610. Bestuurstaak vanaf moment aantreden. Verplichtingen aandeelhouders uit hoofde van art. 2:8 BW. Informatieplicht bestuur op grond van art. 2:8 BW?

Rechtsvraag

Is er sprake van wanbeleid bij de Vennootschap TMF Netherlands B.V., voorheen Equity Trust Co. N.V., en kan Equity Trust daarvoor verantwoordelijk worden gehouden?

Regel

  • art. 2:239 lid 5 BW (Bestuurders dienen zich te richten naar het belang van de vennootschap en de met haar verbonden onderneming)
  • art. 2:8 BW (Zorgvuldigheidsplicht van bestuurders jegens al degenen die bij de vennootschap en haar onderneming betrokken zijn)

Toepassing

  • art. 2:239 lid 5 BW (Bestuurders dienen zich te richten naar het belang van de vennootschap en de met haar verbonden onderneming) De ondernemingskamer oordeelde dat het bestuur, inclusief Equity Trust, nalatig was in de vaststelling en uitvoering van het beleid rondom de eerste verwatering, waardoor de Vennootschap de controle over haar onderneming kon verliezen en haar continuïteit in gevaar kwam. Het bestuur heeft nagelaten om de verhoudingen tussen aandeelhouders te bewaken, wat essentieel was gezien de aard van de Vennootschap als joint venture tussen twee gelijkwaardige partners. Dit oordeel was gebaseerd op de omstandigheden waarin de verhoudingen tussen aandeelhouders niet verder mochten veranderen dan nodig was. (Rechtsoverwegingen 4.3, 4.4.2, 4.6.3)
  • art. 2:8 BW (Zorgvuldigheidsplicht van bestuurders jegens al degenen die bij de vennootschap en haar onderneming betrokken zijn) De ondernemingskamer oordeelde dat Invernostra en Inversiones, door zonder medeweten van Holding I aandelen over te dragen, in strijd handelden met de redelijkheid en billijkheid die zij ten opzichte van Holding I in acht moesten nemen. Het bestuur van de Vennootschap, inclusief Equity Trust, had Holding I moeten informeren over de voorgenomen aandelenoverdracht en moeten trachten de gelijkwaardige verhouding te herstellen. Dit oordeel was in lijn met de verplichting van bestuurders om zorgvuldigheid te betrachten jegens alle betrokkenen bij de vennootschap. (Rechtsoverwegingen 4.6.2, 4.6.3)

Conclusie

De Hoge Raad verwerpt het principale beroep van Equity Trust en bevestigt het oordeel van de ondernemingskamer dat er sprake was van wanbeleid bij de Vennootschap. Equity Trust wordt verantwoordelijk gehouden voor haar aandeel in het nalaten van adequaat bestuur en het niet in acht nemen van de zorgvuldigheidsplicht jegens alle betrokkenen. De Hoge Raad veroordeelt Equity Trust in de kosten van het geding in cassatie.

Partijen en standpunten

  • Eiser: TMF Netherlands B.V., voorheen Equity Trust Co. N.V.
  • Gedaagde: Cancun Holding I B.V., Cancun Holding II B.V., Inversiones Ma y Mo S.L., [B], Invernostra S.L. (Unipersonal), [A], [C]

Equity Trust stelt dat de beschuldigingen van wanbeleid onterecht zijn, gezien hun beperkte betrokkenheid bij besluitvorming en dat zij handelden op instructie van aandeelhouders.

Holding I en de Vennootschap betogen dat er sprake was van wanbeleid door Equity Trust, met name door onzorgvuldige vastlegging en uitvoering van besluiten die tot verlies van controle en onevenwichtige aandeelhoudersverhoudingen leidden.

Wetsartikelen

Tijdlijn

  1. 25-08-2005 Holding I richt de Vennootschap op als houdstervennootschap van Efesyde S.A. de C.V., die een hotelcomplex in Cancun, Mexico zou realiseren.
  2. 10-2006 Holding I draagt 50% van de aandelen van de Vennootschap over aan Inversiones Ma y Mo S.L.
  3. 18-06-2009 Invernostra gebruikt haar conversierecht en verkrijgt een belang van 7% in de Vennootschap, waardoor het belang van Holding I en Inversiones vermindert tot ieder 46,5%.
  4. 07-2007 Banco Sabadell verstrekt een syndicaatslening van USD 60 miljoen aan Efesyde.
  5. 22-06-2009 Banco Sabadell stelt als voorwaarde voor een additionele financiering van USD 12 miljoen dat de vordering van Inversiones op Efesyde binnen 15 dagen van de balans verdwijnt.
  6. 01-07-2009 Efesyde geeft aandelen uit aan Inversiones, wat leidt tot een verwatering van het belang van de Vennootschap in Efesyde naar 22%.
  7. 01-10-2009 Invernostra draagt haar aandelen C over aan Inversiones, waardoor Inversiones een belang van 53,5% in de Vennootschap krijgt.
  8. 09-2009 Onenigheid ontstaat over het niet overmaken van boekingsinkomsten door Vesta aan Efesyde.
  9. 27-10-2009 De Vennootschap vervangt het bestuur van Vesta.
  10. 03-11-2009 Tijdens een BAVA in Mexico wordt besloten tot uitgifte van nieuwe aandelen Efesyde aan Inversiones, waardoor het belang van de Vennootschap in Efesyde verwatert naar 0,13%.
  11. 21-09-2009 Holding I dient een enquêteverzoek in bij de ondernemingskamer.
  12. 28-04-2010 De ondernemingskamer beveelt een onderzoek naar het beleid en de gang van zaken van de Vennootschap vanaf 1 januari 2008.