Bestuurdersaansprakelijkheid vereist ernstige verwijtbaarheid, zelfs bij bekendheid met zwakke financiële positie vennootschap.

Hoge Raad · 5 september 2014 · Cassatie · Civiel recht

Vennootschapsrecht. Bestuurdersaansprakelijkheid. Onrechtmatige daad. Overschrijding volmacht. Werd volmacht verleend aan gevolmachtigde in persoon of in hoedanigheid van bestuurder? HR 11 maart 1977, ECLI:NL:HR:1977:AC1877, NJ 1977/521. Hoge drempel bestuurdersaansprakelijkheid (HR 20 juni 2008, ECLI:NL:HR:2008:BC4959, NJ 2009/21). Onderscheid met geval dat betrokkene niet optreedt bij zijn taakvervulling als bestuurder, maar als deskundig bemiddelaar (dienstverlener); HR 23 november 2012, ECLI:NL:HR:2012:BX5881, NJ 2013/302 (Spaanse Villa). Strekt de (beweerdelijk) geschonden norm tot bescherming volmachtgever?

Rechtsvraag

De centrale juridische vraag is of [verweerder], in zijn hoedanigheid van bestuurder van Tulip Air Lease en niet in privé, aansprakelijk kan worden gesteld voor het bedrag van USD 230.000,-- dat aan [eiseres] toekwam, maar aan Tulip Air Lease werd overgemaakt.

Regel

  • Art. 6:162 lid 1 BW (Onrechtmatige daad): Vereist dat een persoon een ernstig verwijt kan worden gemaakt voor benadeling.
  • Beklamel-norm (HR 6 oktober 1989, NJ 1990, 286): Bestuurdersaansprakelijkheid waarbij een bestuurder persoonlijk een ernstig verwijt moet kunnen worden gemaakt.

Toepassing

  • Art. 6:162 lid 1 BW (Onrechtmatige daad): Vereist dat een persoon een ernstig verwijt kan worden gemaakt voor benadeling. Het hof heeft geoordeeld dat [verweerder] niet in privé handelde, maar als bestuurder van Tulip Air Lease, en dat hij geen persoonlijk ernstig verwijt kon worden gemaakt (rov. 3.5.5). De Hoge Raad achtte dit oordeel onjuist omdat het hof onvoldoende heeft gemotiveerd waarom de geschonden norm niet tot bescherming van [eiseres] strekte, gezien de gegeven instructie om de koopsom direct aan [eiseres] over te maken (rov. 3.6.3).
  • Beklamel-norm (HR 6 oktober 1989, NJ 1990, 286): Bestuurdersaansprakelijkheid waarbij een bestuurder persoonlijk een ernstig verwijt moet kunnen worden gemaakt. Het hof heeft geoordeeld dat er geen aansprakelijkheid van [verweerder] kan worden aangenomen omdat [eiseres] op de hoogte was van de slechte financiële situatie van de Tulip-vennootschappen (rov. 13.1). De Hoge Raad vond dat het hof niet had vastgesteld of [verweerder] een ernstig verwijt kon worden gemaakt omdat hij de instructie overtrad door de koopprijs aan Tulip Air Lease over te maken (rov. 3.6.3).

Conclusie

De Hoge Raad heeft geoordeeld dat het arrest van het gerechtshof Den Haag vernietigd moet worden omdat het hof ten onrechte heeft geoordeeld dat [verweerder] niet in privé handelde en dat er geen aansprakelijkheid was op basis van de gegeven omstandigheden. De zaak is verwezen naar het gerechtshof Amsterdam voor verdere behandeling.

Partijen en standpunten

  • Eiser: [eiseres]
  • Gedaagde: [verweerder]

[eiseres] vordert dat [verweerder] persoonlijk wordt veroordeeld tot betaling van USD 230.000 vanwege handelen buiten zijn volmacht, door het bedrag te laten overmaken aan Tulip Air Lease en Dynamic.

[verweerder] stelt dat hij handelde als bestuurder van Tulip Air Lease en niet in privé, en dat [eiseres] op de hoogte was van de financiële situatie van de Tulip-vennootschappen.

Wetsartikelen

Tijdlijn

  1. 14-01-2004 [eiseres] heeft een schriftelijke volmacht verleend aan [verweerder] om haar te vertegenwoordigen in alle zaken met betrekking tot vliegtuig [002].
  2. 19-03-2004 [verweerder] heeft namens [eiseres] twee vliegtuigen verkocht aan Turbine Aircraft Marketing Inc. in de Verenigde Staten.
  3. 07-06-2004 [eiseres] heeft een gelijkluidende schriftelijke volmacht verleend aan [verweerder] voor vliegtuig [001].
  4. 17-06-2004 [verweerder], handelend als gevolmachtigde van [eiseres], stuurde een factuur van USD 254.000 aan Turbine met het verzoek dit bedrag te betalen op de rekening van Tulip Air Lease B.V.
  5. 28-10-2004 [verweerder] verzocht Turbine per fax om het nog openstaande bedrag van USD 230.000 over te maken naar Tulip Air Lease.
  6. 29-10-2004 Turbine betaalde het bedrag van USD 230.000 aan Tulip Air Lease.
  7. 17-09-2008 De rechtbank veroordeelt Tulip Air Lease tot betaling van USD 230.000 en wijst de vordering tegen [verweerder] af.
  8. 11-11-2009 De rechtbank bevestigt het eerdere vonnis.
  9. 31-08-2010 Het gerechtshof Den Haag bekrachtigt het vonnis van de rechtbank.
  10. 26-03-2013 Het gerechtshof Den Haag bekrachtigt opnieuw het vonnis van de rechtbank.
  11. 23-05-2014 De advocaat van [eiseres] reageert per brief op de conclusie van de Advocaat-Generaal.
  12. 05-09-2014 De Hoge Raad vernietigt het arrest van het gerechtshof Den Haag en verwijst de zaak naar het gerechtshof Amsterdam.