Matiging van boete kan alleen als billijkheid dat klaarblijkelijk eist volgens art. 6:94 BW.

Hoge Raad · 27 april 2007 · Cassatie · Civiel recht

Verbintenissenrecht. Huurgeschil met beroep op een contractueel beding, beperkende werking van redelijkheid en billijkheid; boetebeding, rechterlijke matiging, maatstaf; kostenvergoeding, ambtshalve matiging bedongen proceskosten.

Rechtsvraag

De kernvraag is of Bart Smit op grond van de huurovereenkomst, met name artikel 10.5, een boete verschuldigd is aan Intrahof voor het niet tijdig betalen van de huur, en in hoeverre deze boete gematigd kan worden.

Regel

  • Art. 7:290 BW (regeling van bedrijfsruimte, waaronder winkelruimte)
  • Art. 6:94 BW (matiging van boetes)
  • Art. 6:32 BW (bevredigende betaling indien niet aan de schuldeiser betaald)
  • Art. 242 lid 1 Rv (compensatie van proceskosten)

Toepassing

  • Art. 7:290 BW (regeling van bedrijfsruimte, waaronder winkelruimte) De huurovereenkomst tussen Intrahof en Bart Smit valt onder de regeling voor bedrijfsruimte zoals bedoeld in art. 7:290 BW. De overeenkomst bevat bepalingen over de huurprijs en boetes voor niet-nakoming. Bart Smit heeft de huurbetalingen gestaakt en Intrahof maakt aanspraak op boetes zoals vastgelegd in de overeenkomst. Dit is een geval van bedrijfsruimte, wat de specifieke regelgeving voor bedrijfsruimte van toepassing maakt.
  • Art. 6:94 BW (matiging van boetes) Het hof oordeelde dat er een disproportionele discrepantie was tussen de verbeurde boete en de schade door te late betaling. Dit rechtvaardigde matiging van de boete. Echter, de Hoge Raad oordeelt dat het hof de maatstaf van art. 6:94 BW heeft miskend, omdat matiging slechts kan plaatsvinden als de toepassing van het boetebeding tot een buitensporig en onaanvaardbaar resultaat leidt.
  • Art. 6:32 BW (bevredigende betaling indien niet aan de schuldeiser betaald) Bart Smit had de huur op de derdenrekening van de advocaat van Intrahof gestort, maar met restricties. De advocaat van Intrahof heeft het bedrag teruggestort, omdat de restricties niet waren aanvaard. De Hoge Raad oordeelt dat er geen bevrijdende betaling was, omdat Intrahof deze niet had bekrachtigd of erdoor was gebaat.
  • Art. 242 lid 1 Rv (compensatie van proceskosten) Het hof heeft vastgesteld dat de door Intrahof gevorderde kosten betrekking hebben op werkzaamheden waarvoor de proceskosten een vergoeding plegen in te sluiten. Deze zijn door het hof verdisconteerd in de beslissing tot compensatie van de proceskosten.

Conclusie

De Hoge Raad vernietigt het arrest van het gerechtshof te 's-Gravenhage voor wat betreft de matiging van de boete en verwijst het geding naar het gerechtshof te Amsterdam voor verdere behandeling en beslissing. De Hoge Raad oordeelt dat de maatstaf voor matiging van boetes door het hof verkeerd is toegepast. Bart Smit is ook veroordeeld in de kosten van het geding in cassatie.

Partijen en standpunten

  • Eiser: Intrahof Gouda B.V.
  • Gedaagde: Speelgoedpaleis Bart Smit B.V.

Intrahof vorderde betaling van achterstallige huur en verbeurde boeten, in totaal € 145.210,--.

Bart Smit stelde wanprestatie van Intrahof en vorderde huurprijsverlaging en schadevergoeding wegens gebreken aan het gehuurde.

Wetsartikelen

Tijdlijn

  1. 01-03-2000 Intrahof verhuurt winkelruimte aan Bart Smit van 1 maart 2000 tot 31 augustus 2011.
  2. 05-06-2000 Advocaat van Bart Smit klaagt bij Intrahof dat een verzoek voor lichtreclame is afgewezen door niet-naleving van de bouwvergunning en stelt Intrahof aansprakelijk voor schade.
  3. 06-2000 Bart Smit meldt wateroverlast bij de voorpui, waarna Intrahof een sleuf laat aanbrengen.
  4. 29-08-2000 Bart Smit meldt dat de wateroverlast nog steeds bestaat.
  5. 11-2000 Intrahof laat in november 2000 een nieuwe dorpel aanbrengen na wateroverlastklachten.
  6. 02-2001 Intrahof laat een permanente versteviging aanbrengen na klachten over de draagkracht van de vloer.
  7. 15-12-2000 Bart Smit verzoekt Intrahof om huurverlaging vanaf 1 mei 2000, maar Intrahof stemt hier niet mee in.
  8. 07-2001 Bart Smit staakt huurbetalingen vanaf juli 2001.
  9. 19-07-2001 Intrahof sommeert Bart Smit de huurachterstand binnen vijf dagen te voldoen en wijst op contractuele boete.
  10. 12-09-2001 Bart Smit dagvaardt Intrahof voor de rechtbank te Middelburg wegens wanprestatie en vraagt huurprijsverlaging.
  11. 24-10-2001 Intrahof claimt contractuele boetes van Bart Smit wegens huurachterstand.
  12. 29-10-2001 Bart Smit stelt voor de huur te betalen onder voorwaarde dat het bedrag op derdenrekening blijft tot uitspraak rechter.